اینترنت قطع شد؛ تلفن اینترنتی VoIP شرکت چه می‌شود؟
وقتی اینترنت دفتر قطع شود، تلفن اینترنتی VoIP شرکت هم از کار می‌افتد. داخلی‌ها نمی‌توانند به بیرون زنگ بزنند و تماس مشتری به گوشی‌های روی میز نمی‌رسد. راه جلوگیری از این وضعیت سرعت بیشتر نیست؛ یک اینترنت دوم است که از مسیر فیزیکی دیگری به دفتر برسد، مثلاً یک سرویس TD-LTE در کنار اینترنت OWA یا فیبر نوری. اینکه در آن چند دقیقه یا چند ساعت دقیقاً چه بر سر تماس‌ها می‌آید، به دو چیز بستگی دارد: لینک پشتیبان دارید یا نه، و سانترال تلفن کجا نصب شده است.
چرا با قطع اینترنت، تلفن اینترنتی VoIP هم قطع می‌شود؟
تلفن ویپ صدا را به شکل بسته‌های داده روی اینترنت می‌فرستد و برای گرفتن یا دریافت تماس باید مدام نزد سانترال یا سرور اپراتور «ثبت» (Register) باشد. اینترنت که برود، این ثبت از بین می‌رود و از نگاه شبکه‌ی تلفن، دفتر شما دیگر پیدا نیست.
تلفن ثابت قدیمی این وابستگی را نداشت، چون سیم مسی هم صدا را می‌آورد و هم برق گوشی را از مرکز مخابرات تأمین می‌کرد. ویپ در عوض به مودم، روتر، سوئیچ و برق خود دفتر تکیه دارد. هر حلقه‌ای از این زنجیره که از کار بیفتد، تلفن هم با آن می‌افتد.
یک استثنا هست. اگر سانترال (PBX) داخل خود دفتر نصب شده باشد، داخلی‌ها معمولاً هنوز می‌توانند با هم حرف بزنند، چون این تماس‌ها از شبکه‌ی داخلی رد می‌شوند و به اینترنت نیازی ندارند. چیزی که قطع می‌شود ارتباط با بیرون است.
سانترال کجا باشد تا قطعی اینترنت دفتر کمتر آسیب بزند؟
اگر سانترال در دیتاسنتر نصب شده باشد، قطع اینترنت دفتر فقط گوشی‌های روی میز را از کار می‌اندازد و خود سیستم تلفن روشن می‌ماند. تماس ورودی همچنان به سانترال می‌رسد، منوی صوتی جواب می‌دهد و می‌شود تماس را به موبایل کارمندان فرستاد.
وضعیت در زمان قطعی اینترنت دفتر | سانترال داخل دفتر | سانترال در دیتاسنتر |
|---|---|---|
تماس بین داخلی‌های دفتر | معمولاً برقرار است | قطع است |
تماس ورودی از بیرون | به دفتر نمی‌رسد | به سانترال می‌رسد و قابل انتقال به موبایل است |
منوی صوتی (IVR) | از دسترس خارج است | جواب می‌دهد |
تماس خروجی کارمندان | فقط با موبایل شخصی | با اپلیکیشن موبایل سانترال، اگر پلتفرم آن را داشته باشد |
این انتقال خودکار نیست و باید از قبل تنظیم شود. در 3CX، طبق راهنمای کاربری انتقال تماس (به‌روزرسانی فوریه‌ی ۲۰۲۶)، برای حالتی که داخلی «مشغول یا ثبت‌نشده» است می‌شود قانون جداگانه گذاشت و تماس را به موبایل خود کاربر یا یک شماره‌ی بیرونی فرستاد. وقتی اینترنت دفتر قطع است، گوشی‌های روی میز دقیقاً در همین وضعیت «ثبت‌نشده» قرار می‌گیرند.
آسیاتکین سانترال 3CX را هم روی سرور اختصاصی و هم در فضای دیتاسنتر راه‌اندازی می‌کند. جزئیات این دو حالت در صفحه‌ی ویپ سازمانی و خدمات دیتاسنتر آمده است.
چرا شرکت‌ها باید دو اینترنت جدا داشته باشند؟
چون هر اتصال اینترنتی، از هر نوع و هر اپراتوری، جایی برای خراب شدن دارد: کابلی که در یک حفاری پاره می‌شود یا مودمی که بعد از نوسان برق دیگر بالا نمی‌آید. اینترنت دوم این ریسک را کم می‌کند، اما فقط به یک شرط: با اینترنت اول در یک نقطه‌ی مشترک گیر نکند.
آیا ADSL و VDSL می‌توانند پشتیبان هم باشند؟
نه. ADSL و VDSL هر دو از زیرساخت سیم مسی تلفن استفاده می‌کنند. اگر کابل تلفن ساختمان آسیب ببیند، هر دو با هم قطع می‌شوند و داشتن دو قبض جداگانه کمکی نمی‌کند. دو اشتراک الزاماً دو مسیر نیست.
اینترنت پشتیبان واقعی از راه دیگری به ساختمان می‌رسد. TD-LTE روی شبکه‌ی سیم‌کارتی نسل چهار کار می‌کند. اینترنت OWA آسیاتک یک سرویس ثابت بی‌سیم است که از طریق شبکه‌ی رادیویی به محل وصل می‌شود و به خط تلفن نیازی ندارد. فیبر نوری هم کابل خودش را دارد.
کدام ترکیب اینترنت برای تلفن شرکت مناسب‌تر است؟
بهترین جفت، دو اتصالی است که از دو راه متفاوت به ساختمان برسند: یکی کابلی و یکی بی‌سیم، یا دو بی‌سیم روی دو شبکه‌ی جدا. برای مثال، فیبر نوری یا OWA به‌عنوان اینترنت اصلی و TD-LTE به‌عنوان پشتیبان.
ترکیب | مسیرها جدا هستند؟ | نکته |
|---|---|---|
فیبر نوری + TD-LTE | بله؛ کابل نوری و شبکه‌ی سیم‌کارتی | مسیرها کاملاً از هم مستقل‌اند |
OWA + TD-LTE | بله؛ هر دو بی‌سیم، با شبکه و تجهیزات متفاوت | هیچ‌کدام به خط تلفن نیاز ندارد |
فیبر نوری + OWA | بله؛ کابلی و رادیویی | هر دو باید در نشانی شما قابل ارائه باشند |
ADSL + VDSL | خیر؛ هر دو روی همان سیم مسی تلفن | با آسیب دیدن سیم تلفن، هر دو قطع می‌شوند |
کدام ترکیب برای دفتر شما شدنی است، به پوشش همان نشانی بستگی دارد. قرار داشتن در یک شهر یا محله به معنی تأیید سرویس نیست و هر سرویس امکان‌سنجی جداگانه دارد.
اینترنت پشتیبان برای ویپ چه سرعتی لازم دارد؟
برای خود تماس‌ها، خیلی کم. طبق مستند فنی Cisco (به‌روزرسانی دسامبر ۲۰۲۳)، هر تماس با کدک G.711 روی شبکه‌ی اترنت حدود ۸۷٫۲ کیلوبیت بر ثانیه مصرف می‌کند و با کدک فشرده‌ی G.729 حدود ۳۱٫۲ کیلوبیت. یعنی ده تماس هم‌زمان با G.711 هنوز زیر یک مگابیت می‌ماند.
مشکل جای دیگری است. وقتی لینک اصلی می‌افتد، همه‌ی ترافیک دفتر روی پشتیبان می‌رود، نه فقط تلفن. اگر در همان لحظه کسی فایل حجیمی را روی فضای ابری آپلود کند یا نرم‌افزار پشتیبان‌گیری روشن شود، آپلود خط پر می‌شود و صدای تماس‌ها بریده‌بریده به مخاطب می‌رسد. برای همین بهتر است در روتر به ترافیک صوتی اولویت (QoS) داده شود، یا ترافیک سنگین روی لینک پشتیبان محدود شود.
محاسبه‌ی دقیق نیاز دفتر، اثر کدک‌ها و عددهای قابل قبول برای پینگ و جیتر در مطلب سرعت اینترنت برای VoIP آمده است. پیش از اینکه به لینک پشتیبان تکیه کنید، آن را یک بار به‌تنهایی با تست سرعت آسیاتکین بسنجید.
روتر دو WAN چطور خودکار اینترنت را عوض می‌کند؟
روتری که دو درگاه WAN دارد، در حالت Failover مدام سلامت لینک اصلی را بررسی می‌کند و اگر جوابی نگیرد، ترافیک را روی لینک دوم می‌برد. ASUS در راهنمای Dual WAN توضیح می‌دهد که این بررسی با فرستادن دوره‌ای درخواست DNS یا پینگ به یک نشانی مشخص انجام می‌شود. اگر گزینه‌ی بازگشت (Failback) روشن باشد، با برگشتن لینک اصلی ترافیک هم به آن برمی‌گردد.
برای تلفن، حالت Failover معمولاً از تقسیم بار (Load Balance) امن‌تر است. همان راهنمای ASUS می‌گوید در حالت تقسیم بار، Port Forwarding و Virtual Server ممکن است درست کار نکنند، و سانترالی که داخل دفتر نصب شده اغلب به همین Port Forwarding نیاز دارد. پشتیبانی 3CX هم در انجمن رسمی این شرکت توصیه کرده همه‌ی ترافیک سانترال از یک IP خارج شود و لینک‌ها بعد از سوئیچ مدام جابه‌جا نشوند.
تماسی که وسط سوئیچ در جریان است چه می‌شود؟
ممکن است قطع شود. با عوض شدن لینک، IP عمومی دفتر هم عوض می‌شود و گوشی یا سانترال باید از نشانی جدید دوباره ثبت شود. تماس‌های بعدی بعد از این ثبت دوباره عادی برقرار می‌شوند.
یک گرفتاری دیگر بعد از برگشتن لینک اصلی پیش می‌آید. در همان گزارش انجمن 3CX، پس از بازگشت لینک اصلی، ترانک SIP هنوز روی لینک دوم ثبت مانده بود و تماس‌های خروجی صدا نداشتند. مشکل فقط با ثبت دوباره‌ی ترانک برطرف شد.
اگر سانترال داخل دفتر است، IP عمومی لینک پشتیبان را بپرسید
سانترالی که داخل دفتر نصب شده، ممکن است روی لینکی که IP عمومی ندارد نتواند ترانک SIP را ثبت کند. در گزارشی در انجمن 3CX، لینک پشتیبان 4G بدون IP عمومی بود و با قطع اینترنت اصلی، ترانک‌ها دیگر ثبت نشدند. پیشنهاد پشتیبانی 3CX لینکی با IP عمومی، و ترجیحاً ثابت، بود.
پس پیش از خرید اینترنت پشتیبان بپرسید که سرویس IP عمومی دارد یا نه و آیا IP ثابت برایش قابل ارائه است. کاربردهای IP ثابت در مطلب موارد استفاده از IP ثابت توضیح داده شده است. اگر سانترال در دیتاسنتر باشد، این مسئله برای اینترنت دفتر اهمیت کمتری دارد، چون گوشی‌ها خودشان به سانترال وصل می‌شوند.
برق؛ نقطه‌ضعفی که اینترنت دوم حلش نمی‌کند
دو اینترنت بدون برق هیچ کمکی نمی‌کنند. مودم هر دو سرویس، روتر، سوئیچ (به‌ویژه سوئیچ PoE که برق گوشی‌ها را می‌دهد) و سرور سانترال اگر روی UPS نباشند، با اولین قطعی برق همه با هم خاموش می‌شوند. UPS را هم مثل اینترنت دوم جزو طرح پشتیبان تلفن حساب کنید.
قبل از قطعی بعدی، این تست‌ها را انجام دهید
کابل اینترنت اصلی را از روتر جدا کنید و ببینید چقدر طول می‌کشد تا گوشی‌ها دوباره ثبت شوند.
در همان حالت یک تماس ورودی و یک تماس خروجی بگیرید و صدا را از هر دو طرف بشنوید.
کابل را دوباره وصل کنید و همین دو تماس را تکرار کنید؛ مشکل صدای یک‌طرفه گاهی بعد از برگشتن لینک اصلی ظاهر می‌شود.
در سانترال، قانون انتقال تماس برای حالت «ثبت‌نشده» را برای داخلی‌های اصلی روی شماره‌ی موبایل تنظیم کنید. اگر تماس‌ها از صف تماس (Queue) پخش می‌شوند، مقصد «بی‌پاسخ» خود صف را هم جدا تنظیم کنید؛ پشتیبانی 3CX در انجمن رسمی گفته قانون انتقال داخلی در صف اعمال نمی‌شود.
سرعت و پینگ لینک پشتیبان را جداگانه بسنجید، وقتی لینک اصلی جداست.
سؤال‌های رایج
با قطع اینترنت، تلفن ویپ شرکت هم قطع میشه؟
اگر فقط یک اینترنت دارید، بله. تماس با بیرون قطع می‌شود. اگر سانترال داخل دفتر باشد، داخلی‌ها هنوز می‌توانند با هم تماس بگیرند.
برای اینترنت پشتیبان ویپ چند مگ کافیه؟
خود تماس‌ها کم مصرف‌اند: حدود ۸۷ کیلوبیت برای هر تماس G.711 و حدود ۳۱ کیلوبیت برای G.729. ظرفیت لینک پشتیبان را بر اساس کارهای ضروری دفتر در ساعت قطعی انتخاب کنید، چون همه‌ی ترافیک روی آن می‌آید.
میشه دو تا اینترنت ADSL و VDSL رو پشتیبان هم گذاشت؟
به‌عنوان پشتیبان واقعی نه. هر دو روی سیم مسی تلفن کار می‌کنند و با یک آسیب به کابل، هر دو قطع می‌شوند. یکی از دو اتصال باید بی‌سیم یا فیبر باشد.
برای اینکه اینترنت خودکار عوض بشه چه دستگاهی لازمه؟
یک روتر با دو درگاه WAN که حالت Failover داشته باشد. هر اینترنت به یکی از درگاه‌ها وصل می‌شود و روتر در صورت قطع لینک اصلی، خودش ترافیک را روی دومی می‌برد.
اگه اینترنت دفتر قطع بشه، میشه تماس‌ها رو با موبایل جواب داد؟
بله، به شرط اینکه سانترال بیرون از دفتر و در دسترس باشد و قانون انتقال برای حالت «ثبت‌نشده» از قبل تنظیم شده باشد.
برای دفتر خود در تبریز از کجا شروع کنید؟
اول ببینید در نشانی دفترتان کدام دو سرویس با هم قابل ارائه است. فیبر نوری، OWA و TD-LTE هرکدام امکان‌سنجی جداگانه دارند و جواب برای دو ساختمان در یک خیابان هم می‌تواند فرق کند. با کارشناسان آسیاتکین در شماره‌ی ۰۴۱-۹۱۰۱۴۱۴۱ تماس بگیرید تا پوشش نشانی شما بررسی شود. اگر سانترال دارید یا تازه می‌خواهید راه بیندازید، جای نصب آن (دفتر یا دیتاسنتر) را هم در همان گفتگو مطرح کنید. راه‌های دیگر ارتباط در صفحه‌ی تماس با ما آمده است.
گفتوگو
نظرات خوانندگان
سؤال یا تجربهٔ خود را دربارهٔ این مطلب بنویسید.
در حال بارگذاری نظرات…