تفاوت 4G و 5G به زبان ساده؛ 4.5G، LTE و 4G+ کجای ماجرا هستند؟

تفاوت 4G و 5G به زبان ساده: 4.5G و LTE کجای ماجرا هستند؟

تفاوت 4G و 5G واقعی است، اما بقیه‌ی این برچسب‌ها آن‌قدر که به نظر می‌رسند با هم فرق ندارند. 4G نام نسل چهارم اینترنت موبایل است و LTE فناوری‌ای که این نسل را در عمل ساخته؛ پس اگر گوشی شما یک روز 4G نشان می‌دهد و روز دیگر LTE، روی همان شبکه‌اید. 4G+ و 4.5G هم نسل تازه‌ای نیستند و نسخه‌های تقویت‌شده‌ی LTE به حساب می‌آیند. تنها 5G است که با یک رابط رادیویی جدید، نسل بعدی محسوب می‌شود.

فرق 4G و LTE چیست؟

در استفاده‌ی روزمره، فرقی ندارند. 4G یک «نسل» است، یعنی مجموعه‌ای از اهداف که شبکه‌ی موبایل باید به آن‌ها برسد. LTE، مخفف Long Term Evolution، استانداردی است که سازمان 3GPP برای رسیدن به همین اهداف نوشته است.

پشت این دو اسم یک ماجرای کوچک تاریخی هم هست. اتحادیه‌ی بین‌المللی مخابرات (ITU) برای نسل چهارم سرعت هدف تعیین کرده بود: ۱۰۰ مگابیت بر ثانیه برای کاربری که در حرکت است، مثلاً داخل خودرو، و ۱ گیگابیت بر ثانیه برای کاربر ثابت. نسخه‌ی اول LTE که در Release 8 استاندارد 3GPP آمد، طبق ارائه‌ی رئیس گروه دسترسی رادیویی 3GPP حداکثر ۳۰۰ مگابیت دانلود و ۷۵ مگابیت آپلود را هدف گرفته بود. یعنی روی کاغذ به هدف ۱ گیگابیتی ITU نمی‌رسید.

ITU در دسامبر ۲۰۱۰ کوتاه آمد و اعلام کرد عنوان 4G را می‌شود برای LTE و WiMAX هم به کار برد. فناوری‌ای که شرط‌های رسمی نسل چهارم را کامل برآورده کرد، LTE-Advanced بود که ITU در ژانویه‌ی ۲۰۱۲ تأییدش کرد. از آن به بعد، 4G و LTE در عمل یک معنی دارند.

این‌که روی نوار وضعیت گوشی 4G ببینید یا LTE، به انتخاب سازنده و اپراتور برمی‌گردد و چیزی درباره‌ی سرعت نمی‌گوید. برای مثال اپل در تنظیمات آیفون گزینه‌ای به اسم LTE گذاشته است.

4G+ و 4.5G چیست؟

4G+ معمولاً یعنی گوشی شما در همان لحظه چند تکه‌ی فرکانسی را با هم ترکیب کرده است. به این قابلیت «تجمیع حامل» یا Carrier Aggregation می‌گویند و بخشی از LTE-Advanced است.

هر تکه‌ی فرکانسی را یک خط اتوبان در نظر بگیرید. LTE معمولی داده‌ها را از یک خط عبور می‌دهد و تجمیع حامل چند خط را هم‌زمان باز می‌کند. طبق توضیح 3GPP، این قابلیت در Release 10 آمد و اجازه می‌داد تا ۵ تکه‌ی فرکانسی با هم ترکیب شوند و پهنای باند به حداکثر ۱۰۰ مگاهرتز برسد. هدف سرعت اوج LTE-Advanced هم ۱ گیگابیت دانلود و ۵۰۰ مگابیت آپلود بود.

همین ترکیب است که آیکون 4G+ را گاهی روشن و گاهی خاموش می‌کند. ایسوس در صفحه‌ی پشتیبانی خود توضیح می‌دهد که نمایش 4G+ یعنی گوشی در حالت تجمیع حامل است و با تغییر قدرت سیگنال ممکن است این نشانه ناپدید شود.

اسم 4.5G از این هم مبهم‌تر است و شرکت‌ها آن را برای چیزهای کمی متفاوت به کار می‌برند. گاهی منظور همان LTE-Advanced است و گاهی نسخه‌ی بعدی‌اش، LTE-Advanced Pro. 3GPP عنوان LTE-Advanced Pro را در اکتبر ۲۰۱۵ تصویب کرد تا مرحله‌ای را که LTE به‌طور جدی ارتقا یافته علامت بزند. این عنوان از Release 13 به بعد به کار می‌رود و در آن، سقف تجمیع حامل از ۵ به ۳۲ تکه‌ی فرکانسی رسیده است.

با همه‌ی این ارتقاها، 4G+ و 4.5G هنوز LTE هستند و جزو نسل چهارم حساب می‌شوند. 4.5G را نباید نسخه‌ی کوچک 5G دانست.

تفاوت 4G و 5G در سرعت، تأخیر و تعداد اتصال

5G سه چیز را با هم جابه‌جا می‌کند: سقف سرعت، تأخیر شبکه، و تعداد دستگاه‌هایی که می‌توانند هم‌زمان در یک محدوده وصل باشند. ITU شرط‌های فنی نسل پنجم را در گزارش ITU-R M.2410 که نوامبر ۲۰۱۷ تصویب شد، مشخص کرده است:

• سرعت اوج: ۲۰ گیگابیت بر ثانیه دانلود و ۱۰ گیگابیت آپلود، یعنی ۲۰ برابر هدف LTE-Advanced.

• سرعتی که کاربر تجربه می‌کند: ۱۰۰ مگابیت دانلود و ۵۰ مگابیت آپلود در محیط شهری پرتراکم.

• تأخیر بخش رادیویی: ۴ میلی‌ثانیه برای اینترنت پرسرعت معمولی و ۱ میلی‌ثانیه برای کاربردهایی که به پاسخ فوری و قابل‌اطمینان نیاز دارند.

• تراکم اتصال: یک میلیون دستگاه در هر کیلومتر مربع.

ردیف دوم این فهرست، عددی است که بیشتر به کار شما می‌آید. خود ITU برای سرعتی که کاربر در عمل می‌بیند ۱۰۰ مگابیت را هدف گذاشته، نه ۲۰ گیگابیت. یعنی حتی استاندارد هم قبول دارد که عدد اوج، سرعت روزمره نیست.

عدد تأخیر هم با پینگی که در بازی می‌بینید یکی نیست. آن ۱ یا ۴ میلی‌ثانیه فقط بخش رادیویی، یعنی فاصله‌ی گوشی تا شبکه، را می‌سنجد. پینگ بازی کل مسیر تا سرور را شامل می‌شود و اگر سرور در کشور دیگری باشد، همان مسافت سهم بزرگ‌تری دارد.

ردیف آخر بیشتر به اینترنت اشیا مربوط است تا گوشی شما: کنتورهای هوشمند، حسگرها و دستگاه‌هایی که تعدادشان در یک محله می‌تواند خیلی زیاد شود.

چرا آیکون 5G همیشه یعنی اینترنت سریع‌تر نیست؟

چون 5G دو شکل راه‌اندازی دارد و در یکی از آن‌ها، مغز شبکه هنوز 4G است. در حالت غیرمستقل (NSA) که در Release 15 تعریف شد، بخش رادیویی 5G است اما هسته‌ی شبکه همان هسته‌ی 4G است. TechTarget توضیح می‌دهد که این حالت تأخیر بسیار پایینی را که از 5G انتظار می‌رود فراهم نمی‌کند و برای آن، حالت مستقل (SA) با هسته‌ی مخصوص 5G لازم است. در هر دو حالت معمولاً همان علامت 5G را روی گوشی می‌بینید.

دلیل دوم فیزیک است. باندهای فرکانسی بالاتر ظرفیت بیشتری دارند، اما بُردشان کمتر است و از دیوار سخت‌تر عبور می‌کنند. برای همین سرعت 5G وسط آپارتمان می‌تواند با کنار پنجره فرق زیادی داشته باشد.

دلیل سوم خود گوشی است. اپل در راهنمای 5G آیفون می‌گوید در حالت پیش‌فرض 5G Auto، اگر 5G تجربه‌ی محسوساً بهتری ندهد، گوشی خودش به LTE برمی‌گردد. پس اگر گوشی 5G شما گاهی LTE نشان می‌دهد، لزوماً اشکالی در کار نیست.

جدول مقایسه 4G، 4G+، 4.5G و 5G

اعداد سه ردیف اول از مستندات 3GPP و سرعت 5G از گزارش ITU-R M.2410 آمده است. برای LTE-Advanced Pro رقم واحد و رسمی سرعت اوج پیدا نکردیم و به‌جای حدس، نامشخص نوشته‌ایم. برچسب 4.5G هم یکدست نیست و بعضی شرکت‌ها همان LTE-Advanced را 4.5G می‌نامند.

همه‌ی این اعداد سقف تئوری‌اند. مثلاً ۳۰۰ مگابیت LTE فقط با ۲۰ مگاهرتز پهنای باند و چهار آنتن در هر دو طرف (4x4 MIMO) به دست می‌آید.

سرعت واقعی اینترنت 4G و 5G به چه چیزی بستگی دارد؟

سرعتی که روی گوشی می‌بینید معمولاً خیلی کمتر از اعداد جدول است و بیشتر از نسل شبکه، به این‌ها بستگی دارد:

• فاصله‌ی شما تا آنتن و دیوارهایی که بینتان است.

• تعداد کسانی که هم‌زمان به همان آنتن وصل‌اند؛ ساعت‌های شلوغ شب معمولاً کندترند.

• توان گوشی یا مودم: چند آنتن دارد، چه باندهایی را پشتیبانی می‌کند و تجمیع حامل دارد یا نه.

• پهنای باندی که اپراتور در آن منطقه در اختیار دارد.

راه دقیق‌تر این است که خودتان اندازه بگیرید. سرعت را چند بار و در ساعت‌های مختلف با تست سرعت آسیاتکین بسنجید. اگر عدد صبح و شب فاصله‌ی زیادی دارد، احتمالاً شلوغی شبکه مقصر است، نه نسل آن. اگر سرعت اینترنت گوشی‌تان پایین است، راهکارهای افزایش سرعت اینترنت 4G را هم امتحان کنید.

برای استفاده از 5G چه چیزهایی لازم است؟

سه چیز که باید هم‌زمان جور باشند:

1. گوشی یا مودمی که 5G را پشتیبانی کند. مثلاً طبق همان راهنمای اپل، آیفون از مدل 12 به بعد 5G دارد.

2. پوشش 5G در همان جایی که هستید. نقشه‌ی پوشش اپراتورتان را برای محله‌ی خودتان بررسی کنید، نه فقط برای شهر.

3. سیم‌کارت و طرحی که اپراتور برایش 5G را فعال کرده باشد.

اگر یکی از این‌ها نباشد، گوشی بی‌سروصدا روی 4G کار می‌کند. حالت NSA اصلاً بدون شبکه‌ی 4G کار نمی‌کند، پس گوشی‌های نسل چهارم کنار 5G هم سرویس می‌گیرند.

TD-LTE هم 4G است؟

بله. TD-LTE یکی از دو روش کار LTE است و از همان خانواده‌ی نسل چهارم می‌آید. فرقش فقط در این است که دانلود و آپلود را چطور از هم جدا می‌کند:

• در FD-LTE (تقسیم فرکانسی)، دانلود و آپلود هر کدام فرکانس جداگانه دارند؛ مثل جاده‌ای که مسیر رفت و برگشتش جداست.

• در TD-LTE (تقسیم زمانی)، هر دو از یک فرکانس استفاده می‌کنند و نوبتی، در بازه‌های زمانی بسیار کوتاه، از آن بهره می‌برند.

اینترنت TD-LTE آسیاتک از همین خانواده است و به‌جای گوشی، با یک مودم سیم‌کارتی در خانه یا محل کار استفاده می‌شود. برای کسی که خط تلفن ثابت ندارد یا نمی‌خواهد به آن وابسته باشد، یکی از راه‌های داشتن اینترنت خانگی است.

در اینترنت خانگی هم برچسب نسل همه‌چیز را تعیین نمی‌کند. کیفیت سیگنال در آدرس شما و مودمی که انتخاب می‌کنید، دست‌کم به همان اندازه مهم است. پیش از خرید، راهنمای خرید مودم LTE را بخوانید.

سؤال‌های رایج درباره 4G، LTE و 5G

4.5G بهتره یا 4G؟

اگر گوشی و آنتن هر دو تجمیع حامل را پشتیبانی کنند، حالت 4.5G یا 4G+ معمولاً سرعت بیشتری می‌دهد، چون چند تکه‌ی فرکانسی را با هم به کار می‌گیرد. ولی سیگنال ضعیف یا آنتن شلوغ می‌تواند این برتری را از بین ببرد.

چرا گوشیم گاهی 4G+ نشون میده گاهی 4G؟

تجمیع حامل فقط وقتی فعال می‌شود که سیگنال تکه‌های فرکانسی اضافه کافی باشد. با جابه‌جا شدن شما یا ضعیف شدن سیگنال، گوشی به LTE معمولی برمی‌گردد و این اتفاق عادی است.

گوشی 4G روی شبکه 5G کار می‌کنه؟

بله، به بخش 4G شبکه وصل می‌شود. فقط سرعت اوج و تأخیر پایین 5G را نخواهید داشت.

پینگ 5G برای بازی بهتره؟

تأخیر بخش رادیویی در 5G کمتر است، به‌خصوص در شبکه‌های مستقل. اما وقتی سرور بازی خارج از کشور است، فاصله تا سرور بخش بزرگی از پینگ را می‌سازد و 5G آن را کوتاه نمی‌کند. برای این‌که بدانید پینگ فعلی‌تان چقدر است، آموزش تست پینگ را ببینید.

برای 5G باید سیم‌کارتمو عوض کنم؟

این موضوع به اپراتور بستگی دارد. قبل از خرید گوشی 5G از اپراتور خودتان بپرسید که سیم‌کارت فعلی‌تان کافی است یا باید عوض شود.

بررسی پوشش TD-LTE در تبریز

اگر در تبریز یا آذربایجان شرقی هستید و اینترنت خانگی بدون خط تلفن می‌خواهید، اول مناطق تحت پوشش TD-LTE را ببینید. برای بررسی دقیق آدرس خودتان پیش از خرید مودم، با شماره‌ی ۰۴۱-۹۱۰۱۴۱۴۱ تماس بگیرید.