ترافیک داخلی و بین‌الملل چه فرقی دارند و مصرف اینترنتتان را چطور بشناسید؟

آخرین به‌روزرسانی: ۸ آبان ۱۴۰۵

ترافیک داخلی و بین‌الملل بر اساس محل سرور سایت یا اپلیکیشن از هم جدا می‌شوند، نه بر اساس فارسی بودن یا ایرانی بودن آن. حجم بسته‌های اینترنت آسیاتک به گیگابایت بین‌الملل فروخته می‌شود. طبق صفحه‌ی رسمی سرویس‌ها، در ADSL و VDSL هر یک گیگ بین‌الملل معادل ۲٫۷ گیگ ترافیک داخلی و ۴٫۰۸ گیگ پیام‌رسان داخلی است و در TD-LTE این دو عدد ۲ و ۳ است. برای اینکه بفهمید حجمتان دقیقاً کجا خرج می‌شود، باید ریز مصرف را در پنل مشترکین ببینید؛ شمارنده‌ی گوشی یا لپ‌تاپ این تفکیک را نشان نمی‌دهد.

ترافیک داخلی و بین‌الملل یعنی چه؟

ترافیک داخلی یعنی داده‌ای که از سروری داخل ایران می‌آید و ترافیک بین‌الملل یعنی داده‌ای که از سروری خارج از کشور می‌آید. آسیاتک در صفحه‌ی اینترنت ADSL همین تعریف را آورده و اینستاگرام، تلگرام و گوگل را نمونه‌ی ترافیک بین‌الملل نام برده است.

معیار، سرور است و نه برند. یک سایت ایرانی که میزبانی‌اش در خارج از کشور باشد، بین‌الملل حساب می‌شود. برعکس، سایتی که سرورش داخل ایران است و نشانی آن در فهرست ترافیک داخلی شرکت ارتباطات زیرساخت ثبت شده، داخلی به حساب می‌آید. آسیاتک برای تعریف ترافیک داخلی به همین فهرست ارجاع می‌دهد.

یک دسته‌ی سوم هم وجود دارد: پیام‌رسان‌های داخلی. ترافیک پیام‌رسان‌هایی که سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی تأیید کرده، طبق مصوبه‌ی ۲۶۵ این سازمان جداگانه و ارزان‌تر محاسبه می‌شود.

دو سرویس هم برای مشترکان آسیاتک اصلاً از حجم کم نمی‌شوند: تلفن ثابت اینترنتی آسیاتل و سایت تماشاخونه. این را صفحه‌ی رسمی سرویس ADSL آسیاتک اعلام کرده است.

هر گیگ بسته در آسیاتک چقدر ترافیک داخلی حساب می‌شود؟

بسته‌ها به گیگ بین‌الملل تعریف می‌شوند و همان اعتبار، بسته به نوع مصرف، حجم بیشتری از ترافیک داخلی را پوشش می‌دهد. ضریب‌ها برای اینترنت ثابت و TD-LTE یکی نیست:

نوع مصرف

ADSL و VDSL

TD-LTE

سایت‌ها و اپلیکیشن‌های بین‌الملل

۱ گیگ

۱ گیگ

سایت‌ها و اپلیکیشن‌های داخلی

۲٫۷ گیگ

۲ گیگ

پیام‌رسان‌های داخلی

۴٫۰۸ گیگ

۳ گیگ

منبع: صفحه‌های رسمی ADSL، VDSL و TD-LTE آسیاتک، بررسی‌شده در ۸ آبان ۱۴۰۵.

با یک مثال روشن‌تر می‌شود. فرض کنید بسته‌ی ۱۰ گیگی دارید. اگر همه‌اش را در اینستاگرام و یوتیوب مصرف کنید، دقیقاً ۱۰ گیگ مصرف کرده‌اید. اگر همه‌ی مصرفتان روی سایت‌های داخلی باشد، روی ADSL تا ۲۷ گیگ و روی TD-LTE تا ۲۰ گیگ جا دارید. اگر فقط از پیام‌رسان‌های داخلی استفاده کنید، این عدد به ۴۰٫۸ و ۳۰ گیگ می‌رسد.

در عمل مصرف هیچ‌کس خالص نیست. یک شب فیلم دیدن در یک پلتفرم داخلی و صبح فردا یک ساعت اینستاگرام، دو ضریب متفاوت را در یک دوره کنار هم می‌گذارد.

این باور که «ترافیک بین‌الملل ۲٫۷ برابر حساب می‌شود» درست نیست

مرداد ۱۴۰۵ این ادعا در فضای مجازی دست‌به‌دست شد که اپراتورها مصرف بین‌الملل را با ضریب ۲٫۷ از بسته کم می‌کنند. سازمان تنظیم مقررات در اطلاعیه‌ای این ادعا را تکذیب کرد: هیچ ضریب افزایشی روی مصرف بین‌الملل اعمال نمی‌شود و مبنای فروش همه‌ی بسته‌ها حجم بین‌الملل است. به گفته‌ی رگولاتوری، کسی که بسته‌ی ۱۰ گیگی می‌خرد دقیقاً ۱۰ گیگ ترافیک بین‌الملل دارد و اگر همه را صرف خدمات داخلی کند، حدود ۲۷ گیگ ترافیک داخلی در اختیار دارد.

ریشه‌ی سوءتفاهم همین جابه‌جایی است. ضریب ۲٫۷ وجود دارد، اما به نفع ترافیک داخلی است و نه علیه ترافیک بین‌الملل. وقتی بیشتر مصرف روزانه روی سرویس‌های خارجی است، بسته یک‌به‌یک خرج می‌شود و حس «زود تمام شدن» از همین‌جا می‌آید.

یک نکته‌ی فنی هم معمولاً نادیده می‌ماند. هر برنامه یا ابزاری که ترافیک شما را از سروری خارج از کشور عبور دهد، باعث می‌شود حتی باز کردن یک سایت داخلی هم بین‌الملل حساب شود. چون از دید شبکه، مقصد شما همان سرور خارجی است.

باقیمانده حجم اینترنت آسیاتک را کجا ببینیم؟

حجم و روزهای باقیمانده و ریز مصرف در پنل مشترکین آسیاتک و اپلیکیشن آسیاتک دیده می‌شود. اپلیکیشن نسخه‌ی اندروید، iOS و وب دارد.

  1. وارد پنل مشترکین شوید. اگر نام کاربری یا رمز سرویس را فراموش کرده‌اید، راهنمای بازیابی و تغییر رمز را ببینید.

  2. در صفحه‌ی اصلی، حجم و روزهای باقیمانده‌ی سرویس را بررسی کنید.

  3. گزینه‌ی ریز مصرف را باز کنید. در راهنمای رسمی مدیریت مصرف آسیاتک آمده که این بخش زمان شروع و پایان هر اتصال، حجم ارسالی و دریافتی و حجم کسرشده از حساب را نشان می‌دهد.

  4. تفکیک مصرف داخلی، پیام‌رسان داخلی و بین‌الملل را پیدا کنید. سازمان تنظیم مقررات در اطلاعیه‌ی مرداد ۱۴۰۵ اپراتورها را موظف کرده این سه بخش را جداگانه و شفاف در سامانه‌ی حساب کاربری نشان دهند.

در همان راهنمای آسیاتک، حجم ارسالی (آپلود) از حجم مشترک کسر نمی‌شود و فقط حجم دریافتی حساب می‌شود. ستون ارسال و دریافت را در ریز مصرف خودتان هم می‌توانید مقایسه کنید.

چرا حجم اینترنت زودتر از انتظار تمام می‌شود؟

بیشترِ حجمی که «بی‌صدا» می‌رود، از ویدیو و به‌روزرسانی‌های خودکار است. راهنمای مدیریت مصرف آسیاتک این موارد را در فهرست مصرف‌کننده‌های اصلی آورده است:

  1. تماشای ویدیو و فیلم آنلاین، حتی بدون دانلود

  2. به‌روزرسانی خودکار ویندوز، اپلیکیشن‌ها و آنتی‌ویروس

  3. دانلود خودکار عکس و ویدیو در پیام‌رسان‌ها

  4. بازی آنلاین و تماس تصویری

  5. وصل شدن دیگران به وای‌فای شما

  6. ویروس و بدافزار

دو مورد آخر را از ریز مصرف تشخیص می‌دهید. اگر در ساعتی که کسی خانه نبوده مصرف ثبت شده، یا دستگاهی ناشناس به مودم وصل است، اول رمز وای‌فای را عوض کنید. برای سه مورد اول، خاموش کردن دانلود خودکار رسانه در پیام‌رسان‌ها و محدود کردن آپدیت خودکار به ساعت‌های مشخص، بیشترین اثر را دارد.

مصرف هر دستگاه را چطور اندازه بگیریم؟

گوشی و کامپیوتر می‌توانند بگویند هر برنامه چقدر داده مصرف کرده، اما بین داخلی و بین‌الملل فرقی نمی‌گذارند. پس از این شمارنده‌ها برای پیدا کردن برنامه‌ی پرمصرف استفاده کنید و حساب نهایی را از پنل بگیرید.

  • در ویندوز ۱۰ مسیر Settings، سپس Network & Internet و Data usage است. در ویندوز ۱۱ همین گزینه داخل Advanced network settings قرار دارد.

  • در اندروید، بخش مصرف داده (Data usage) در تنظیمات، مصرف وای‌فای را به تفکیک برنامه نشان می‌دهد. نام دقیق منو بسته به برند گوشی فرق می‌کند.

  • آیفون فقط مصرف اینترنت سیم‌کارت را به تفکیک برنامه نشان می‌دهد و برای وای‌فای چنین آماری ندارد.

آسیاتک در راهنمای خودش هشدار داده که شمارنده‌ی دستگاه‌ها لاگ دقیقی از مصرف نمی‌دهد. دلیلش ساده است: هر دستگاه فقط مصرف خودش را می‌بیند، در حالی که مودم مصرف همه‌ی دستگاه‌های خانه را یک‌جا از بسته کم می‌کند.

اینترنت نامحدود هم سقف مصرف دارد؟

بله. سرویس‌های بدون حجم مشخص، آستانه‌ی مصرف منصفانه (FUP) دارند. طبق صفحه‌ی رسمی ADSL آسیاتک، پس از عبور از این آستانه با ۵ درصد حاشیه، فقط دسترسی به پنل آسیاتک و درگاه پرداخت باقی می‌ماند.

اگر فکر می‌کنید حجم بیشتری کسر شده چه کنید؟

اول ریز مصرف را با الگوی واقعی استفاده‌تان مقایسه کنید: ساعت‌های اتصال، حجم دریافتی و سهم ترافیک بین‌الملل. اگر عددی بی‌توضیح ماند:

  1. دستگاه‌های وصل به مودم را بررسی کنید و رمز وای‌فای را تغییر دهید.

  2. با پشتیبانی آسیاتک تماس بگیرید و تاریخ و ساعت مصرف مشکوک را بدهید. مشترکان تبریز و آذربایجان شرقی می‌توانند با دفتر آسیاتکین به شماره‌ی ۰۴۱-۹۱۰۱۴۱۴۱ یا از صفحه‌ی تماس در ارتباط باشند.

  3. اگر پاسخ قانع‌کننده نگرفتید، رگولاتوری خودش راه را مشخص کرده: ثبت شکایت با مستندات در سامانه‌ی ۱۹۵.

پرسش‌های متداول

اینستاگرام و تلگرام داخلی حساب می‌شوند یا خارجی؟

خارجی. سرور هر دو خارج از کشور است و آسیاتک آن‌ها را صریحاً نمونه‌ی ترافیک بین‌الملل نام برده است.

با بسته‌ی ۱۰ گیگی چقدر می‌شود سایت داخلی دید؟

روی ADSL و VDSL آسیاتک تا ۲۷ گیگ و روی TD-LTE تا ۲۰ گیگ، به شرطی که تمام مصرف داخلی باشد.

از کجا بفهمم یک سایت داخلی است؟

نام فارسی یا دامنه‌ی ir کافی نیست. ملاک، ثبت شدن نشانی سرور در فهرست ترافیک داخلی شرکت ارتباطات زیرساخت است.

آپلود هم از حجم کم می‌شود؟

طبق راهنمای رسمی آسیاتک، نه. فقط حجم دریافتی از حساب کسر می‌شود.

تماس با آسیاتل حجم مصرف می‌کند؟

نه. ترافیک تلفن ثابت آسیاتل و سایت تماشاخونه برای مشترکان آسیاتک رایگان است.

پیام‌رسان داخلی با سایت داخلی چه فرقی دارد؟

پیام‌رسان‌های تأییدشده‌ی رگولاتوری ضریب بالاتری دارند: روی ADSL هر گیگ بین‌الملل معادل ۴٫۰۸ گیگ پیام‌رسان داخلی است، در حالی که برای سایت‌های داخلی ۲٫۷ گیگ است.

کدام سرویس با الگوی مصرف شما جور است؟

اگر بیشتر مصرفتان داخلی است، ضریب ۲٫۷ در ADSL و VDSL هر گیگ بسته را بیشتر کش می‌دهد تا ضریب ۲ در TD-LTE. اما قیمت بسته‌ها، سرعت و پوشش هر سرویس هم فرق دارد و تصمیم را فقط ضریب نمی‌سازد. یک هفته ریز مصرف پنل را نگاه کنید تا سهم داخلی و بین‌الملل خودتان را بدانید، بعد تعرفه‌ی بسته‌ها را با همان عدد مقایسه کنید. برای بررسی پوشش نشانی‌تان در تبریز، با ۰۴۱-۹۱۰۱۴۱۴۱ تماس بگیرید.