روند استفاده از اینترنت در ایران؛ از دسترسی تا الگوی مصرف

درصد اینترنت ایران چقدر است؟ از ضریب نفوذ تا الگوی مصرف خانه و کسب‌وکار

آخرین به‌روزرسانی: ۱۷ شهریور ۱۴۰۵. ارقام داخلی این مطلب از گزارش فصلی سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی برای بهار ۱۴۰۵ گرفته شده و هر فصل تغییر می‌کند.

درصد اینترنت ایران یک عدد ندارد؛ دست‌کم سه عدد دارد و هرکدام چیز دیگری را می‌شمارد. در بهار ۱۴۰۵ ضریب نفوذ اینترنت پهن‌باند سیار ۱۴۶٫۵۱ درصد و ضریب نفوذ اینترنت پهن‌باند ثابت ۱۲٫۰۲ درصد گزارش شده است (شفقنا رسانه به نقل از سازمان تنظیم مقررات). در همان حال، سهم افرادی که دست‌کم یک‌بار در سه ماه از اینترنت استفاده کرده‌اند، در داده‌های Internet Society Pulse برای سال ۲۰۲۴ حدود ۸۵ درصد جمعیت است. این سه رقم با هم تناقض ندارند. سه چیز متفاوت را اندازه می‌گیرند و اگر جای‌شان عوض شود، تصمیم خرید هم اشتباه از آب درمی‌آید.

درصد اینترنت ایران در آخرین گزارش رگولاتوری

هر عددی که می‌بینید، به یک معیار مشخص وصل است. این جدول همان‌هایی است که معمولاً با هم اشتباه گرفته می‌شوند:

دو سطر آخر هر دو «کاربر اینترنت» را می‌شمارند و باز هم به یک عدد نرسیده‌اند، چون تعریف و روش نمونه‌گیری‌شان یکی نیست. برای همین در هر گزارشی اول باید دنبال این باشید که دقیقاً چه چیزی شمرده شده، نه اینکه عدد بزرگ‌تر است یا کوچک‌تر.

ضریب نفوذ بالای ۱۰۰ درصد یعنی هر ایرانی چند خط دارد؟

نه. ضریب نفوذ تعداد اشتراک فعال را بر جمعیت تقسیم می‌کند، نه تعداد آدم‌ها را. یک نفر می‌تواند دو سیم‌کارت داشته باشد و یکی هم داخل مودم TD-LTE خانه‌اش باشد؛ هر سه جداگانه شمرده می‌شوند. به همین دلیل ضریب نفوذ موبایل در بهار ۱۴۰۵ به ۲۰۰٫۱ درصد رسیده و تعداد سیم‌کارت فعال حدود ۱۷۴ میلیون گزارش شده است (سخت‌افزار مگ به نقل از رگولاتوری).

پس عدد بالای صد را نباید «همه وصل‌اند» خواند. فقط یعنی تعداد خط‌ها از تعداد آدم‌ها بیشتر شده است.

اینترنت ثابت کوچک‌تر شد، اینترنت سیار بزرگ‌تر

روند دو بخش در بهار ۱۴۰۵ خلاف هم بوده است:

1. اینترنت پهن‌باند ثابت: ۱۰ میلیون و ۴۷۰ هزار مشترک، در برابر ۱۱ میلیون و ۲۶۹ هزار مشترک دوره قبل. ضریب نفوذ از ۱۳٫۰۲ به ۱۲٫۰۲ درصد رسیده است.

2. اینترنت پهن‌باند سیار: ۱۲۷ میلیون و ۶۶۲ هزار مشترک، در برابر ۱۲۱ میلیون و ۲۴۸ هزار مشترک دوره قبل. ضریب نفوذ از ۱۴۰٫۰۷ به ۱۴۶٫۵۱ درصد رفته است.

گزارش رگولاتوری جهت را نشان می‌دهد، نه علت را. ما هم از روی این ارقام برای علتش حدس نمی‌زنیم. چیزی که برای خریدار سرویس اهمیت دارد ساده‌تر است: بخش بزرگی از رشد مصرف روی بستری افتاده که ذاتاً اشتراکی است و در ساعت شلوغ زودتر خودش را نشان می‌دهد.

سهم هر فناوری در اینترنت ثابت

بیشتر خط‌های ثابت کشور هنوز روی زوج‌سیم مسی هستند:

سهم‌های این جدول و دو رقم بعدی از همان گزارش بهار ۱۴۰۵ رگولاتوری است. تعداد اشتراک TD-LTE حدود ۲٫۵ میلیون گزارش شده. جالب‌ترین بخش اما فیبر است: پوشش جغرافیایی حدود ۱۱٫۱ میلیون خانوار اعلام شده، ولی اتصال فعال حدود ۱ میلیون و ۴۷ هزار مورد. یعنی فاصله بین «فیبر در کوچه هست» و «فیبر در خانه وصل است» هنوز خیلی زیاد است. اگر برای شما فیبر پیشنهاد شد، اول نحوه انتقال داده در فیبر نوری را بخوانید و بعد پوشش آدرس خودتان را بپرسید.

الگوی مصرف؛ چه چیزی واقعاً عوض شده است

آمار رسمی تازه‌ای از ترکیب ترافیک ایران (اینکه چند درصدش ویدیو است یا بازی) در دسترس نیست، پس اینجا عددی برایش نمی‌آوریم. ولی دو چیز از همین گزارش‌ها روشن است: تعداد خط‌های سیار بالا رفته و میانگین سرعت دانلود در ایران بر اساس Internet Society Pulse در سال ۲۰۲۶ حدود ۲۴٫۱۹ مگابیت بر ثانیه برای پهن‌باند ثابت و ۵۷٫۴۱ مگابیت بر ثانیه برای موبایل ثبت شده است.

آنچه در عمل بار خط را عوض می‌کند، تعداد جریان‌های همزمان است، نه فقط عدد سرعت:

• خانه: چند دستگاه همزمان، ویدیو با کیفیت بالاتر، پشتیبان‌گیری خودکار گوشی، تماس تصویری

• دفتر کوچک: صندوق فروشگاهی، حسابداری ابری، تلفن اینترنتی، دوربین

• سازمان: ارتباط بین شعب، انتقال فایل حجیم، دسترسی امن کارمند از خارج دفتر

یک خط ۱۲ مگابیتی که برای مرور صفحه عالی بود، وقتی سه ویدیوی همزمان و یک تماس تصویری رویش می‌نشیند، همان خط قبلی نیست.

خانه یا کسب‌وکار؛ کدام سرویس با کدام الگو می‌خواند

اگر یک ربع قطعی برای شما یعنی از دست رفتن سفارش، معیارتان دیگر ارزان‌ترین بسته نیست.

قبل از اینکه سرویس را عوض کنید، مسیر ارزان‌تر را امتحان کنید: افزایش سرعت ADSL در خانه و مشکلات رایج اینترنت و رفع آن‌ها بخش زیادی از افت‌های به‌ظاهر جدی را حل می‌کنند. اگر سیم‌کشی ساختمان اجازه نمی‌دهد، سرویس TD-LTE گزینه بعدی است. برای انتخاب سرعت هم راهنمای انتخاب سرعت ADSL بر اساس فاصله و بودجه کار را کوتاه می‌کند.

در تبریز و آذربایجان شرقی، عدد ملی کار شما را راه نمی‌اندازد

ضریب نفوذ ۱۲ درصدی اینترنت ثابت یک میانگین کشوری است و درباره کوچه شما هیچ نمی‌گوید. آنچه تصمیم می‌گیرد، پوشش همان آدرس است: فاصله تا مرکز مخابرات، وضعیت زوج‌سیم ساختمان، و اینکه فیبر یا TD-LTE در آن محدوده سرویس‌دهی دارد یا نه. این را فقط با استعلام آدرس می‌شود فهمید.

آسیاتکین دفتر فروش و پشتیبانی آسیاتک در تبریز است و همین استعلام را روی آدرس شما انجام می‌دهد. شماره تماس: ۰۴۱-۹۱۰۱۴۱۴۱. اگر می‌خواهید قبل از تماس مقایسه کنید، راهنمای مشاوره اینترنت در تبریز گزینه‌ها را کنار هم گذاشته است.

سؤالات پرتکرار

چند درصد مردم ایران اینترنت دارند؟ بستگی دارد چه چیزی را بشمارید. سهم کاربران اینترنت در داده‌های Internet Society Pulse برای ۲۰۲۴ حدود ۸۵ درصد و در DataReportal برای اکتبر ۲۰۲۵ حدود ۷۹٫۶ درصد است. اما فقط ۱۲٫۰۲ درصد جمعیت اشتراک اینترنت ثابت دارند (بهار ۱۴۰۵، رگولاتوری).

ضریب نفوذ ۲۰۰ درصد یعنی هر نفر دو خط دارد؟ یعنی تعداد سیم‌کارت فعال حدود دو برابر جمعیت است. سیم‌کارت دوم، سیم‌کارت داخل مودم و خط‌های کم‌مصرف همه جداگانه شمرده می‌شوند.

چرا تعداد مشترکان اینترنت ثابت کم شده؟ گزارش بهار ۱۴۰۵ کاهش را ثبت کرده اما علت را توضیح نمی‌دهد. در همان دوره اشتراک پهن‌باند سیار ۵٫۲۹ درصد رشد کرده است.

فیبر نوری در محل من هست؟ پوشش اعلام‌شده حدود ۱۱٫۱ میلیون خانوار است، ولی اتصال فعال حدود ۱ میلیون و ۴۷ هزار مورد. پس پوشش منطقه‌ای دلیل قطعی نیست و باید آدرس را جداگانه استعلام کنید.

برای یک دفتر کوچک، اینترنت موبایل کافی است؟ برای تیم سیار یا خط پشتیبان بله. برای صندوق فروشگاهی، دوربین و تلفن اینترنتی، خط ثابت یا TD-LTE خانگی معمولاً رفتار قابل پیش‌بینی‌تری دارد.

از کجا شروع کنید

1. سرعت و تأخیر خط فعلی را در ساعت شلوغ اندازه بگیرید، نه ظهر: تست سرعت.

2. اگر افت دارید، اول مودم و سیم‌کشی را بررسی کنید؛ بعد سراغ تغییر سرویس بروید.

3. پوشش آدرس خودتان را استعلام بگیرید و بر اساس آن بین ADSL، فیبر و TD-LTE انتخاب کنید. ثبت‌نام و تعرفه‌های اینترنت آسیاتک نقطه شروع خوبی است.