انقلاب هوش مصنوعی در پیش‌بینی آب‌وهوا؛ آغاز دوران جدید مدیریت بحران در سال‌های اخیر، تغییرات آب‌وهوایی و بلایای طبیعی باعث خسارات زیادی در سراسر جهان شده است. اما به نظر می‌رسد پیشرفت‌های تازه در حوزه هوش مصنوعی بتواند تحولی چشمگیر در پیش‌بینی‌های آب‌وهوایی ایجاد کند و زندگی میلیون‌ها انسان را تحت تأثیر قرار دهد.

در جدیدترین تحولات، کنگره ایالات متحده اخیراً میزبان جلسه‌ای با حضور نمایندگانی از استارتاپ‌های فناوری نظیر Tomorrow io و Silurian AI بود که توانایی‌های جدید هوش مصنوعی در پیش‌بینی دقیق‌تر طوفان‌ها و سیل‌ها را به نمایش گذاشتند. توجه قانون‌گذاران به این فناوری پس از سیل‌های ناگهانی و مرگباری صورت گرفت که در اوایل جولای ۲۰۲۵ در ایالت‌های تگزاس و نیومکزیکو رخ داد.

Tomorrow io؛ پیش‌بینی دقیق‌تر در سطح محلی شرکت Tomorrow io، یکی از پیشگامان حوزه پیش‌بینی آب‌وهوا با استفاده از هوش مصنوعی است که از ترکیب تصاویر ماهواره‌ای اختصاصی و فناوری یادگیری ماشینی برای پیش‌بینی‌های فوق دقیق استفاده می‌کند. این شرکت اخیراً مدل جدیدی به نام FOCUS را رونمایی کرده که قادر است هر ۱۵ دقیقه یک‌بار داده‌ها را به‌روز کرده و پیش‌بینی‌هایی با وضوح ۳ کیلومتر ارائه دهد. چنین پیشرفت‌هایی به ویژه در شرایط اضطراری نظیر طوفان‌ها و سیل‌ها می‌تواند برای سازمان‌های مدیریت بحران بسیار ارزشمند باشد.

Silurian AI؛ تحولی بزرگ در پیش‌بینی طوفان‌های بزرگ شرکت دیگر حاضر در این عرصه، Silurian AI است که توسط متخصصان سابق هوش مصنوعی مایکروسافت تأسیس شده است. این استارتاپ با توسعه مدلی به نام GFT توانسته است دقت پیش‌بینی مسیر طوفان‌های بزرگ نظیر طوفان‌های حاره‌ای را به طور قابل توجهی بهبود بخشد. مدل GFT که مبتنی بر فناوری Transformer است، اکنون دقتی تا ۲۰ درصد بیشتر از مدل‌های سنتی موجود ارائه می‌کند.

هوش مصنوعی و دانشگاه‌ها؛ توسعه مدل‌های انقلابی همزمان با رشد فعالیت‌های تجاری، دانشگاه‌ها نیز بیکار ننشسته‌اند. به عنوان مثال، مدل‌های جدیدی مانند WeatherMesh-3 و OMG-HD توسط پژوهشگران دانشگاهی توسعه یافته‌اند که می‌توانند در مدت زمان کوتاهی پیش‌بینی‌های ۱۴ روزه را انجام دهند. این مدل‌ها تا صد هزار برابر سریع‌تر از روش‌های سنتی عمل می‌کنند و آینده‌ای درخشان برای مدیریت بحران و پیش‌بینی شرایط اضطراری را نوید می‌دهند.

چالش‌ها و چشم‌اندازها با این وجود، هنوز چالش‌هایی در استفاده گسترده از هوش مصنوعی در پیش‌بینی آب‌وهوا وجود دارد. فقدان داده‌های کافی در مناطق کمتر توسعه‌یافته، مشکلات پیش‌بینی رویدادهای بی‌سابقه و همچنین نگرانی‌ها درباره قابل اعتماد بودن این فناوری‌ها در شرایط اضطراری، همچنان مطرح است.

با این حال، ترکیب توان بخش خصوصی و دولتی و سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های مناسب، می‌تواند ظرفیت هوش مصنوعی در پیش‌بینی بحران‌ها را به سطح جدیدی برساند. به هر ترتیب، هوش مصنوعی در آستانه تبدیل‌شدن به ابزار اصلی در پیش‌بینی آب‌وهوا و مدیریت بحران است؛ ابزاری که می‌تواند ضمن کاهش خسارت‌ها، زندگی بشر را در مواجهه با تغییرات آب‌وهوایی ایمن‌تر و قابل پیش‌بینی‌تر کند.