خیلی‌ها سیم‌کارت TD/FD آسیاتک را با سیم‌کارت موبایل قاطی می‌کنند، انگار یک چیزند. از بیرون شبیه هم‌اند، یک تکه پلاستیک کوچک که یا توی گوشی می‌رود یا توی مودم. اما کاری که از هرکدام می‌خواهیم زمین تا آسمان فرق دارد. سیم‌کارت موبایل برای زندگی روزمره ساخته شده؛ تماس، پیامک، اینترنت همراه، جابه‌جا شدن از این طرف شهر به آن طرف. سیم‌کارت TD/FD اما بیشتر برای یک نقطه‌ی ثابت است؛ مودمی که قرار است روشن بماند، چند دستگاه بهش وصل شوند، و اینترنت یک خانه یا یک مغازه یا یک دفتر را تأمین کند.

این فرق را موقع خرید خیلی‌ها جدی نمی‌گیرند. بارها شده طرف می‌گوید «من با گوشیم همین‌جا 4G خوب می‌گیرم، پس مودم هم باید همین‌قدر سرعتش بالا باشد». خب، همیشه این‌طور نیست. اینترنت سیم‌کارتی فقط یک برچسب 4G یا LTE نیست؛ باند فرکانس، فاصله تا دکل، شلوغی BTS، مدل مودم، جای قرارگیری مودم، طبقه‌ی ساختمان، حتی شیشه‌ی دوجداره همه روی نتیجه اثر می‌گذارند. در خیلی از ساختمان‌های بتنی تهران - مخصوصاً غرب و مرکز شهر - دیده‌ام مودم کنار پنجره ۴۰ تا ۶۰ مگ سرعت می‌دهد، همان مودم را که می‌بری پشت تلویزیون یا ته اتاق، سرعت نصف می‌شود.

در شهرستان هم همین داستان تکرار می‌شود. اول کاربر فکر می‌کند مشکل از سیم‌کارت است، بعد که مودم را جابه‌جا می‌کنی می‌بینی سیگنال اصلاً درست به آن نقطه نمی‌رسیده. فرق اصلی TD/FD با ADSL همین‌جاست: یکی از سیم تلفن می‌آید، یکی از هوا. وقتی ارتباط رادیویی است، دیگر دیوار و پنجره و فاصله و تداخل جزئیات بی‌اهمیت نیستند، خودشان بخشی از کیفیت سرویس می‌شوند.

هر دوی این‌ها زیرمجموعه‌ی LTE هستند ولی مکانیزم‌شان فرق دارد. در FD-LTE (یا FDD)، ارسال و دریافت روی دو باند فرکانسی جدا انجام می‌شود؛ یکی برای دانلود، یکی برای آپلود. این مدل برای گوشی موبایل مناسب‌تر است چون گوشی همیشه در حال جابه‌جایی است و شبکه باید بتواند ارتباط را حفظ کند.

TD-LTE (یا TDD) فرق دارد. اینجا دانلود و آپلود روی یک باند انجام می‌شود ولی زمان بین این دو تقسیم می‌شود؛ یک لحظه داده از دکل می‌آید، لحظه بعد مودم داده می‌فرستد. برای اینترنت ثابت بی‌سیم این منطقی است، چون اغلب کاربرها بیشتر دانلود می‌کنند تا آپلود. خانه‌ای که فیلم نگاه می‌کند، دانشجویی که کلاس آنلاین دارد، مغازه‌ای که پنل فروش و کارت‌خوانش آنلاین است - همه بیشتر دریافت دارند تا ارسال.

و اینجا مودم وارد بازی می‌شود. هر مودم سیم‌کارت‌خوری الزاماً TD/FD را خوب پشتیبانی نمی‌کند. بعضی مدل‌ها فقط FD را خوب می‌گیرند، بعضی هر دو را دارند، و مدل‌های بهتر Carrier Aggregation هم دارند - یعنی تجمیع فرکانس، که اگر شبکه‌ی منطقه اجازه بدهد سرعت و پایداری را بهتر می‌کند. روی کاغذ، مودم‌های LTE Cat 4 تا ۱۵۰ مگ سرعت دانلود نشان می‌دهند، اما این فقط عدد آزمایشگاهی است. در خانه‌ی واقعی اگر دکل شلوغ باشد یا سیگنال درست نرسد، ممکن است همان ۲۰ یا ۳۰ مگ نصیبتان شود.

برای کاربر معمولی نتیجه این است: فقط اسم مودم و عدد سرعت روی جعبه را نگاه نکنید. باید ببینید در همان نقطه‌ای که قرار است مودم کار کند، TD بهتر است یا FD. گاهی یک مودم معمولی Huawei یا Green Packet که جایش درست انتخاب شده، از یک مودم گران‌تر که وسط خانه ول شده بهتر کار می‌کند.

فرق اصلی در نقشی است که هرکدام بازی می‌کنند. سیم‌کارت موبایل برای یک نفر طراحی شده - گوشی داخل جیب، اینترنت همراه، تماس، مصرف روزمره. سیم‌کارت TD/FD آسیاتک برای یک نقطه‌ی ثابت است؛ خانه، دفتر، مغازه، کانکس، انبار، مطب، یا هرجایی که اینترنت لازم دارد اما خط تلفن یا اینترنت کابلی قابل اتکا ندارد.

بسته‌های موبایل معمولاً کوچک و کوتاه‌مدت‌اند؛ ۲ گیگ، ۵ گیگ، ۱۰ گیگ، بسته روزانه یا هفتگی. برای گوشی کافی است. اما همین حجم برای خانه‌ای با چند گوشی، یک تلویزیون هوشمند، یک لپ‌تاپ، کنسول بازی و تماس تصویری خیلی زود تمام می‌شود. مصرف ماهانه‌ی چنین خانه‌ای راحت از ۱۰۰ گیگ رد می‌شود، مخصوصاً اگر ویدئو زیاد ببینید یا دورکاری وسط باشد.

بسته‌های TD/FD آسیاتک با همین نگاه بسته‌بندی شده‌اند. در تعرفه‌ای که بررسی کردم، بسته‌های ثبت‌نام شامل ۳۰ گیگ سه‌ماهه، ۱۵۰ گیگ سه‌ماهه، ۳۰۰ گیگ شش‌ماهه و ۶۰۰ گیگ یک‌ساله است. بسته‌های تمدید هم در حجم‌های ۱۰، ۵۰، ۸۰، ۱۲۰ و ۲۵۰ گیگ موجودند. این دیگر شبیه مصرف شخصی موبایل نیست؛ بیشتر شبیه اینترنت ثابت است، فقط بدون کابل و بدون خط تلفن.

رفتار شبکه هم فرق می‌کند. سیم‌کارت موبایل قرار است همراهتان حرکت کند، TD/FD وقتی خوب جواب می‌دهد که مودم در یک نقطه‌ی مناسب ثابت بماند. پیدا کردن آن نقطه گاهی کمی صبر می‌خواهد. یادم هست برای یکی از مشتری‌ها مودم روی میز کار بود، سرعت دانلود حدود ۱۸ مگ بود. همان مودم را کنار پنجره‌ی پذیرایی گذاشتیم، سرعت رفت روی ۵۲ مگ. هیچ تنظیم خاصی هم نکردیم؛ فقط جای مودم اشتباه بود.

در تعرفه‌ی رسمی، قیمت‌ها به ریال بود. اگر به تومان حساب کنیم: بسته‌ی ۳۰ گیگ سه‌ماهه حدود ۳۰ هزار تومان است، یعنی هر گیگ حدود ۱۰۰۰ تومان. بسته‌ی ۱۵۰ گیگ سه‌ماهه حدود ۷۹ هزار و ۵۰۰ تومان، هر گیگ نزدیک ۵۳۰ تومان. بسته‌ی ۳۰۰ گیگ شش‌ماهه حدود ۱۳۷ هزار و ۵۵۰ تومان، هر گیگ حدود ۴۵۹ تومان. بسته‌ی ۶۰۰ گیگ یک‌ساله هم حدود ۲۴۷ هزار و ۲۰۰ تومان، هر گیگ نزدیک ۴۱۲ تومان.

این اعداد روی کاغذ خیلی اقتصادی به نظر می‌رسند. آن‌قدر که حق دارید بپرسید پس چرا در بازار قیمت‌های دیگری می‌بینید؟ دلیلش این است که فروشنده‌ی بازار معمولاً تعرفه‌ی خام را تنها نمی‌فروشد. سیم‌کارت، فعال‌سازی، خود سرویس، گاهی مالیات، گاهی هزینه‌ی مودم یا خدمات جانبی همه در یک پکیج جمع می‌شوند و قیمت نهایی با عدد خام تعرفه فاصله می‌گیرد.

در نمونه‌هایی که از بازار دیدم، بسته‌ی ۳۰ گیگ سه‌ماهه حدود ۵۱۵ هزار و ۶۲۵ تومان بود - هر گیگ نزدیک ۱۷ هزار و ۱۸۸ تومان. بسته‌ی ۱۵۰ گیگ سه‌ماهه حدود ۱ میلیون و ۵۳۶ هزار و ۵۶۲ تومان، هر گیگ تقریباً ۱۰ هزار و ۲۴۴ تومان. بسته‌ی ۳۰۰ گیگ شش‌ماهه حدود ۲ میلیون و ۷۳۴ هزار و ۸۷۵ تومان، هر گیگ حدود ۹ هزار و ۱۱۶ تومان. بسته‌ی ۶۰۰ گیگ یک‌ساله هم حدود ۴ میلیون و ۹۹۵ هزار و ۳۷۵ تومان، هر گیگ حدود ۸ هزار و ۳۲۶ تومان.

باید رک بود: کاربر باید بداند دارد تعرفه‌ی خام را می‌بیند یا قیمت نهایی بازار را. در بازار، بسته‌های بزرگ‌تر معمولاً منطقی‌ترند. وقتی هر گیگ در بسته‌ی ۳۰ گیگ حدود ۱۷ هزار تومان است و در بسته‌ی ۶۰۰ گیگ حدود ۸ هزار و ۳۰۰ تومان، اختلاف نزدیک ۵۲ درصد می‌شود. برای کسی که مصرفش بالاست، خرید بسته‌ی کوچک بیشتر شبیه پرداخت اضافه است تا صرفه‌جویی واقعی.

اگر این اعداد را کنار تعرفه‌ی اپراتورهای دیگر بگذارید، تازه می‌فهمید سیم‌کارت آسیاتک از نظر اقتصادی کجا می‌ایستد.

بعضی‌ها موقع مقایسه فقط قیمت خود سیم‌کارت موبایل را می‌بینند؛ می‌گویند سیم‌کارت اعتباری را با ۵۰ تا ۲۵۰ هزار تومان می‌شود خرید. درست است، ولی این فقط قیمت سیم‌کارت است، نه هزینه‌ی اینترنت یک خانه یا دفتر در طول یک ماه کامل.

اگر مصرفتان روی گوشی است، سیم‌کارت موبایل انتخاب طبیعی‌تری است - بیرون می‌روید، تاکسی سوار می‌شوید، سفر می‌کنید، اینترنت هم همراهتان می‌آید. TD/FD برای این کار طراحی نشده؛ قرار است یک نقطه‌ی ثابت را تغذیه کند.

برای مصرف‌های ۳۰۰ یا ۶۰۰ گیگ، مقایسه باید با بسته‌های حجیم انجام شود. اگر یک خانواده یا دفتر کوچک دائم بخواهد بسته‌های خرد موبایلی بخرد، آخر ماه ممکن است هزینه بیشتر از چیزی شود که اول فکر می‌کرده. البته اگر TD/FD در منطقه‌تان پوشش خوبی نداشته باشد، با هر قیمتی هم انتخاب خوبی نیست. اینترنت ارزان اما ناپایدار آخرش هم اعصابتان را می‌برد هم پولتان را.

در TD/FD، سیم‌کارت فقط نصف ماجراست. نصف دیگر مودم است. خیلی‌ها قیمت بسته‌ی اینترنت را می‌بینند و بعد موقع خرید تازه می‌فهمند هزینه‌ی اصلی شاید همان مودم باشد. در بازار، پکیج‌های مودم TD-LTE آسیاتک همراه سیم‌کارت و سرویس با قیمت‌های چند میلیونی دیده می‌شوند. مودم ML361 با اشتراک یک‌ساله ۵۰۰ گیگ حدود ۸ میلیون و ۳۵۰ هزار تومان است. بعضی مدل‌های Huawei L01S یا TF-i60 هم بین ۶ میلیون و ۳۰۰ هزار تا ۷ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان قیمت دارند.

اگر مودم مناسب از قبل دارید، خرید سیم‌کارت و سرویس جداگانه منطقی‌تر است. اما اگر ندارید، باید هزینه‌ی اولیه را واقع‌بینانه حساب کنید؛ صرفاً دیدن قیمت بسته‌ی اینترنت کافی نیست.

از نظر فنی، مودم باید با باند شبکه سازگار باشد. اگر مودم فقط FD را خوب پشتیبانی کند و در محل شما TD بهتر جواب بدهد، نتیجه ناامیدکننده می‌شود. اگر مودم TD داشته باشد ولی آنتن داخلی‌اش ضعیف باشد، باز هم سرعت بالا نمی‌رود. بعضی مودم‌ها آنتن خارجی هم می‌خورند؛ این در مناطق ضعیف می‌تواند کمک کند، اما فقط وقتی جهت دکل و فرکانس و نوع آنتن درست بررسی شده باشد. آنتن بی‌حساب، بیشتر خرج اضافه است تا راه‌حل.

برای خانه‌هایی که ADSL ضعیف دارند، TD/FD می‌تواند راه‌حل واقعی باشد. خط مسی قدیمی، نویز، فاصله از مرکز مخابرات، سیم‌کشی خراب ساختمان یا نبود پورت خالی - همه‌ی این‌ها ADSL را از نفس می‌اندازند. LTE از مسیر دیگری می‌آید و اگر پوشش خوب باشد، این مشکلات را دور می‌زند.

برای مغازه‌ها و دفترهای کوچک هم کاربردش جدی است. کارت‌خوان، نرم‌افزار حسابداری، دوربین، واتساپ کاری، پنل فروش، سامانه‌ی نوبت‌دهی - همه بدون اینترنت دردسر می‌سازند. حتی اگر اینترنت اصلی نباشد، یک مودم TD/FD می‌تواند پشتیبان خوبی باشد.

برای دانشجو، فریلنسر، تولیدکننده‌ی محتوا یا کارمند دورکار هم ارزش بررسی دارد، مخصوصاً اگر مصرف ماهانه‌تان بالاست. ولی برای آپلود سنگین باید محتاط بود؛ دانلود خوب همیشه به معنای آپلود خوب نیست. کسی که ویدئو زیاد آپلود می‌کند، بک‌آپ ابری می‌گیرد یا چند دوربین مداربسته را از بیرون چک می‌کند، باید آپلود واقعی سرویس را در همان محل تست کند.

برای گیم هم همین حرف صادق است. سرعت ۸۰ مگ روی کاغذ جذاب است، اما بازی آنلاین بیشتر به پینگ و جیتر و پکت‌لاس وابسته است تا سرعت خام. TD/FD در بعضی مناطق جواب قابل قبول می‌دهد، در بعضی نه. تست واقعی در همان اتاق، از هر تبلیغی دقیق‌تر است.

در تعرفه، حجم بسته‌ها بر اساس ترافیک بین‌الملل حساب شده. نکته‌ی مهم: هر ۱ گیگ ترافیک بین‌الملل معادل ۲ گیگ ترافیک داخلی محسوب می‌شود. یعنی بسته‌ی ۳۰۰ گیگ بین‌الملل می‌تواند برای مصرف داخلی معادل ۶۰۰ گیگ حساب شود.

این برای کسی که با سامانه‌های داخلی، سایت‌های ایرانی یا آموزش آنلاین داخلی کار می‌کند خوب است. اما اگر مصرف اصلی‌تان اینستاگرام، تلگرام، یوتیوب، گوگل و دانلودهای بین‌المللی است، باید همان حجم بین‌الملل را معیار بگیرید، نه عدد دوبرابرشده. خیلی از کاربران ایرانی مصرفشان خارجی‌محور است، پس نباید عدد ۶۰۰ گیگ را بی‌دقت تفسیر کرد.

اول پوشش منطقه را چک کنید. اگر امکان تست واقعی هست، بهترین کار همان است؛ نقشه‌ی پوشش کمک می‌کند ولی جای تست داخل ساختمان را نمی‌گیرد. مخصوصاً در آپارتمان‌ها، یک واحد ممکن است آنتن خوبی بگیرد و واحد کناری نه.

مودم را نزدیک پنجره بگذارید، از وسایل فلزی و دیوار ضخیم و کیس کامپیوتر و تلویزیون و کمد دورش کنید. اگر پنل مودم اطلاعات سیگنال نشان می‌دهد، فقط تعداد خط آنتن را نگاه نکنید - RSRP، RSRQ و SINR مهم‌ترند. RSRP نزدیک‌تر به ۸۰- دسی‌بل بهتر است. RSRQ بهتر از ۱۰- وضعیت قابل قبولی دارد. SINR بالای ۱۳ خوب است و بالای ۲۰ عالی.

این عددها شاید برای کاربر معمولی خشک و فنی به نظر برسند، اما در عمل از حرف فروشنده دقیق‌ترند. بارها دیده‌ام کاربری با سه خط آنتن سرعت بهتری از کاربری با چهار خط آنتن گرفته، فقط چون کیفیت سیگنال و SINR بهتر بوده. آنتن پر همیشه حقیقت کامل را نشان نمی‌دهد.

اگر مصرفتان کم است و فقط اینترنت روی گوشی می‌خواهید، سیم‌کارت موبایل کافی است. اگر مصرفتان بالای ۱۰۰ گیگ در ماه است، چند دستگاه دارید، خط تلفن ندارید، ADSL اذیتتان می‌کند یا برای محل کار اینترنت پشتیبان می‌خواهید، سیم‌کارت TD/FD آسیاتک ارزش بررسی دارد. این سرویس وقتی واقعاً خوب جواب می‌دهد که مودم، باند، پوشش و محل نصب درست کنار هم بنشینند.