گراک (Grok) چیست؟ راهنمای کامل دستیار هوش مصنوعی xAI

گراک (Grok) چیست؟ از روز اول تا مدل‌های امروز و هر چیزی که درباره اکانت grok باید بدانید

آخرین به‌روزرسانی: ۷ شهریور ۱۴۰۵

گراک یک دستیار هوش مصنوعی گفت‌وگومحور است که شرکت xAI آن را ساخت و از فوریه ۲۰۲۶ زیرمجموعه اسپیس‌ایکس شده است. کاربر ایرانی معمولاً از دو مسیر به آن می‌رسد: نسخه رایگان روی grok.com و داخل شبکه X، یا اشتراک‌های پولی که فعال‌سازی‌شان به کارت بانکی بین‌المللی نیاز دارد. همین مانع پرداخت است که جست‌وجوی اکانت grok را در ایران به یک عبارت پرتکرار تبدیل کرده. این مقاله سه چیز را روشن می‌کند: گراک چیست، از کجا شروع شد، و امروز چه مدل‌ها و پلن‌هایی روی میز است.

گراک چیست و چه کاری انجام می‌دهد؟

گراک یک چت‌بات مبتنی بر مدل‌های زبانی بزرگ است که متن و تصویر را ورودی می‌گیرد و پاسخ متنی تولید می‌کند. سازنده‌اش آن را برای کدنویسی، کارهای پژوهشی چندمرحله‌ای و پرسش‌وپاسخ عمومی معرفی می‌کند.

بیرون از پنجره چت، چند محصول جداگانه هم زیر همین نام عرضه می‌شود: Grok Imagine برای ساخت تصویر و ویدئو، Grok Voice برای گفت‌وگوی صوتی و تبدیل گفتار به متن، Grok Build برای کار روی پروژه‌های کدنویسی، Grok Bot و دانشنامه‌ای به نام Grokipedia. فهرست کامل محصولات روی سایت رسمی x.ai آمده است.

یک تفاوت عملی با رقبا این است که گراک به جست‌وجوی زنده در شبکه X دسترسی دارد. برای کسی که دنبال جمع‌بندی بحث‌های همان روز یک موضوع است، این یک مزیت واقعی است. برای کسی که دنبال پاسخ دقیق فنی است، تفاوت چندانی با بقیه ابزارها ندارد.

گراک از کجا شروع شد؟

از ۳ نوامبر ۲۰۲۳. در آن روز xAI پستی با عنوان «معرفی گراک» منتشر کرد و توضیح داد مدلی ساخته که قرار است تقریباً به هر چیزی جواب بدهد و حتی پیشنهاد بدهد چه سؤالی باید پرسید. شرکت در همان متن نوشت گراک از کتاب «راهنمای کهکشان برای اتواستاپ‌زن‌ها» الگو گرفته، با کمی شوخ‌طبعی جواب می‌دهد و به پرسش‌های جنجالی‌ای پاسخ می‌دهد که بیشتر سیستم‌های دیگر رد می‌کنند.

موتور آن نسخه، مدلی به نام Grok-1 بود که طبق همان اعلامیه در چهار ماه ساخته شد. پیش از آن، نمونه اولیه‌ای با ۳۳ میلیارد پارامتر به نام Grok-0 آموزش دیده بود. دسترسی اولیه هم بسیار محدود بود: تعداد کمی کاربر در آمریکا، از طریق فهرست انتظار.

بعد از آن مسیر سریع شد. طبق تغییرنامه رسمی xAI، مدل‌های Grok 3 در ۳ آوریل ۲۰۲۵ روی API آمدند، Grok 4 در ۹ ژوئیه ۲۰۲۵ منتشر شد، Grok 4.5 در ۸ ژوئیه ۲۰۲۶ و Grok 4.6 در ۱۲ اوت ۲۰۲۶.

مهم‌ترین اتفاق غیرفنی هم در ۲ فوریه ۲۰۲۶ افتاد: اسپیس‌ایکس اعلام کرد xAI را خریده است. امروز پایین صفحات x.ai نام SpaceXAI LLC درج شده و مستندات فنی هم مدل‌ها را با همین نام معرفی می‌کنند. برای کاربر نهایی چیزی عوض نشده، ولی اگر در قرارداد یا شرایط استفاده به نام دیگری برخوردید، دلیلش همین است.

مدل‌ها و پلن‌های گراک: اکانت grok به کدام نسخه می‌رسد؟

مدل پرچم‌دار فعلی Grok 4.6 است. طبق مستندات رسمی، پنجره متنی آن ۵۰۰ هزار توکن است، ورودی متن و تصویر می‌پذیرد و خروجی متنی می‌دهد، و سطح استدلال آن قابل تنظیم است. تاریخ قطع دانش این مدل ۱ فوریه ۲۰۲۶ اعلام شده.

در کنار آن، مستندات این مدل‌ها را برای کاربردهای دیگر معرفی می‌کند:

پلن‌های مصرفی هم روی صفحه قیمت‌گذاری رسمی فهرست شده‌اند. مبالغ زیر در تاریخ ۷ شهریور ۱۴۰۵ از صفحه قیمت xAI برداشته شده و ممکن است تغییر کند:

جزئیات اینکه هر پلن چه سقف مصرفی و چه امکاناتی دارد روی همان صفحه رسمی آمده و مرتب هم عوض می‌شود. به جای اعتماد به فهرست‌های دست‌دوم، قبل از خرید همان جدول را باز کنید.

برای توسعه‌دهنده‌ها حساب جداست. API بر اساس مصرف توکن محاسبه می‌شود و نرخ اعلام‌شده برای Grok 4.6 در مستندات، ۲ دلار به ازای هر یک میلیون توکن ورودی و ۶ دلار به ازای هر یک میلیون توکن خروجی است.

یک تصور غلط رایج: گراک به‌صورت پیش‌فرض اطلاعات لحظه‌ای ندارد

خیلی از توضیحات فارسی درباره گراک می‌گویند این مدل «به اطلاعات لحظه‌ای دسترسی دارد». مستندات رسمی خلاف این را می‌گوید.

طبق صفحه مدل‌های xAI، گراک هیچ دانشی از رویدادها و داده‌های بعد از دوره آموزش خودش ندارد، مگر اینکه ابزارهای جست‌وجو فعال باشند. یعنی دسترسی به وب و به شبکه X یک ابزار جداگانه است که باید روشن شود، نه خاصیت ذاتی مدل. در اپلیکیشن و سایت گراک این ابزارها معمولاً در دسترس‌اند، اما اگر کسی از طریق API با مدل کار می‌کند و آن‌ها را فعال نکرده، جوابی که می‌گیرد به تاریخ قطع دانش مدل محدود است. برای Grok 4.6 این تاریخ ۱ فوریه ۲۰۲۶ است.

عملاً یعنی اگر پاسخ گراک درباره یک خبر دیروز اشتباه بود، لزوماً مدل خراب نیست؛ ممکن است اصلاً جست‌وجویی انجام نشده باشد.

محدودیت‌های دسترسی برای کاربر ایرانی

سه نکته که بهتر است پیش از پرداخت بدانید.

۱. شرایط استفاده صراحتاً به تحریم‌ها اشاره دارد. در بخش کنترل صادرات شرایط استفاده رسمی، که تاریخ اجرای ۲۴ اوت ۲۰۲۶ روی آن درج شده، کاربر تعهد می‌دهد که مقیم، تبعه یا ساکن کشوری نباشد که آمریکا علیه آن تحریم یا تحریم تجاری اعمال می‌کند. این متن روی صفحه شرایط استفاده در دسترس است.

۲. پرداخت با کارت بانکی ایرانی انجام نمی‌شود. اشتراک‌های گراک با کارت بین‌المللی و به‌صورت تمدید خودکار پرداخت می‌شوند. همین مانع، دلیل اصلی شکل‌گیری بازار فروش اکانت در ایران است.

۳. اشتراک گراک روی X حساب جداگانه‌ای دارد. شرایط استفاده xAI می‌گوید استفاده از گراک روی پلتفرم X تابع قوانین خود X است، نه این سند. اگر از مسیر X اشتراک بگیرید، با مجموعه قوانین دیگری طرف هستید.

یک نکته را هم که به نفع فروشنده نیست بگوییم: شرایط استفاده رسمی می‌گوید کاربر حق ندارد اطلاعات ورود حساب خود را با دیگری به اشتراک بگذارد یا حساب را در اختیار شخص دیگری قرار دهد، و xAI این اختیار را برای خود نگه داشته که حساب متخلف را تعلیق کند. اکانت اشتراکی، هر فروشنده‌ای که بفروشد، از این بابت ریسک دارد. اگر داده‌های کاری یا گفت‌وگوهای حساس در میان است، حساب اختصاصی روی ایمیل خودتان انتخاب معقول‌تری است.

قبل از خرید اشتراک از فروشنده داخلی چه بپرسید؟

فهرست کوتاهی که پاسخ‌هایش قبل از پرداخت باید روشن باشد:

1. حساب اختصاصی است یا اشتراکی؟ روی ایمیل خودتان فعال می‌شود یا ایمیل فروشنده؟

2. کدام پلن؟ نام دقیق پلن را بپرسید، نه توصیف کلی مثل «نسخه پیشرفته».

3. سقف مصرف ماهانه یا هفتگی چقدر است و اگر تمام شد چه اتفاقی می‌افتد؟

4. اگر حساب در میانه دوره قفل یا تعلیق شد، تکلیف باقی‌مانده اشتراک چیست؟

5. تمدید خودکار روی حساب فعال است یا نه، و لغو آن با چه کسی است؟

6. پشتیبانی از چه راهی و در چه ساعاتی پاسخ می‌دهد؟

پاسخ مبهم به مورد چهارم و پنجم رایج‌ترین جایی است که خریدار بعداً ضرر می‌کند.

اتصال اینترنت در استفاده از گراک چه نقشی دارد؟

برای چت متنی، تقریباً هیچ. یک اتصال معمولی کافی است.

جایی که کیفیت خط خودش را نشان می‌دهد، کار با Grok Imagine است: آپلود تصویر مرجع، تولید ویدئو و دانلود خروجی با کیفیت بالا. اینجا سرعت آپلود و پایداری اتصال در طول یک تولید طولانی اهمیت پیدا می‌کند، چون قطعی وسط کار یعنی شروع دوباره. اگر روی خط فعلی‌تان آپلود کند است یا اتصال در بازه‌های طولانی می‌افتد، پیش از سرمایه‌گذاری روی اشتراک، سرویس اینترنت را بررسی کنید.

پرسش‌های پرتکرار

اکانت رایگان grok چه محدودیتی دارد؟ پلن Free روی صفحه قیمت رسمی وجود دارد و xAI آن را با عبارت «محدودیت‌های سخاوتمندانه» توصیف کرده، بدون آنکه عدد مشخصی اعلام کند. سقف دقیق مصرف را فقط داخل خود حساب می‌بینید.

گراک فارسی می‌فهمد؟ بله، مثل بقیه مدل‌های بزرگ امروزی فارسی را می‌فهمد و فارسی جواب می‌دهد. کیفیت خروجی فارسی معمولاً از انگلیسی پایین‌تر است؛ برای متن‌های حساس، پرسیدن به انگلیسی نتیجه بهتری می‌دهد.

گراک بهتر است یا چت‌جی‌پی‌تی؟ بستگی به کار دارد و پاسخ کوتاه صادقانه‌ای ندارد. اگر کارتان با محتوای شبکه X و رصد بحث‌های جاری گره خورده، جست‌وجوی زنده گراک در آن پلتفرم مزیت مشخصی است. برای بقیه کارها، بهترین معیار آزمایش خودتان روی چند نمونه واقعی است، نه جدول بنچمارک.

اکانت اشتراکی امن است؟ از نظر فنی کار می‌کند، از نظر حریم خصوصی و مطابقت با قوانین سرویس نه. در حساب مشترک، گفت‌وگوها و فایل‌های آپلودشده در دسترس بقیه کاربران آن حساب است و شرایط استفاده هم به‌اشتراک‌گذاری حساب را منع کرده.

آیا گفت‌وگوهای من برای آموزش مدل استفاده می‌شود؟ طبق شرایط استفاده، کاربری که وارد حساب شده می‌تواند انتخاب کند محتوایش برای بهبود محصول و آموزش مدل استفاده شود یا نه. حذف محتوا هم ممکن است تا ۳۰ روز طول بکشد. در حساب اشتراکی، این تنظیم دست شما نیست.

قدم بعدی

اگر هنوز مطمئن نیستید گراک به کار شما می‌آید، اول با نسخه رایگان روی grok.com چند کار واقعی خودتان را تست کنید، نه سؤال‌های نمایشی. اگر جواب گرفت، سراغ اشتراک بروید و فهرست شش‌گانه بالا را از فروشنده بپرسید.

برای مقایسه با گزینه‌های دیگر، صفحه‌های جمنای و دیپ‌سیک در آسیاتکین در دسترس است. برای خرید اشتراک و مشاوره انتخاب پلن هم می‌توانید این صفحه را ببینید یا با شماره ۰۴۱-۹۱۰۱۴۱۴۱ تماس بگیرید.