افزایش سرعت اینترنت TD-LTE؛ آنچه واقعاً جواب می‌دهد

افزایش سرعت اینترنت TD-LTE بیش از آنکه به ارتقای بسته وابسته باشد، به کیفیت سیگنالی بستگی دارد که مودم شما از نزدیک‌ترین سایت دریافت می‌کند. دو مشترک با بسته یکسان و مودم یکسان می‌توانند اعداد کاملاً متفاوتی بگیرند، فقط به این دلیل که یکی مودم را کنار پنجره گذاشته و دیگری در راهروی داخلی. بیشتر افت سرعت‌هایی که روی اینترنت 4G گزارش می‌شود ریشه در همین لایه دارد، نه در سرویس. پیش از تصمیم‌گیری درباره تغییر بسته، ارزش دارد چند عدد ساده را بخوانید و چند تغییر بی‌هزینه را امتحان کنید.

چرا سرعت اینترنت TD-LTE در ساعت‌های مختلف تغییر می‌کند؟

در TD-LTE ارسال و دریافت روی یک فرکانس انجام می‌شود و جدا شدنشان در زمان صورت می‌گیرد، نه در فرکانس. سهم زمانی اختصاص‌یافته به دانلود و آپلود را شبکه تعیین می‌کند و مشترک روی آن کنترلی ندارد. همین نکته توضیح می‌دهد چرا آپلود در این فناوری معمولاً پایین‌تر از دانلود می‌ماند و چرا تعویض مودم آن نسبت را جابه‌جا نمی‌کند.

ظرفیت هر سکتور میان تمام مودم‌های متصل به آن تقسیم می‌شود. وقتی تعداد کاربران فعال بالا می‌رود، سهم هر مودم کم می‌شود، حتی اگر سیگنال دریافتی عالی باشد. الگویی که در تماس‌های پشتیبانی مرتب تکرار می‌شود این است: مشترک می‌گوید سرعت از دیروز افت کرده و مطمئن است مشکل از سرویس است، اما وقتی از او می‌خواهیم ساعت هفت صبح دوباره تست بگیرد، عدد به حالت عادی برمی‌گردد. آنچه اتفاق افتاده خرابی نبوده؛ ازدحام سکتور در ساعت‌های اوج بوده است. تشخیص این تفاوت مهم است، چون هیچ‌کدام از تنظیمات این مقاله ازدحام سکتور را حل نمی‌کند.

سه عددی که پیش از هر تنظیمی باید بخوانید

هر مودم TD-LTE در صفحه وضعیت خود سه شاخص کلیدی نمایش می‌دهد. بدون خواندن این سه عدد، هر تغییری در جای مودم یا تنظیمات آن حدس‌وگمان است.

  • RSRP توان سیگنال دریافتی را نشان می‌دهد. به‌عنوان محدوده مرجع، بهتر از منفی ۸۵ dBm وضعیت مطلوب، میان منفی ۸۵ تا منفی ۱۰۰ قابل قبول و پایین‌تر از منفی ۱۱۰ ضعیف در نظر گرفته می‌شود.

  • SINR نسبت سیگنال به مجموع نویز و تداخل است. بالای ۲۰ dB عالی، میان ۱۰ تا ۲۰ مناسب و زیر صفر به معنی غلبه نویز بر سیگنال مفید است.

  • RSRQ کیفیت سیگنال را می‌سنجد. بهتر از منفی ۱۰ dB مطلوب و پایین‌تر از منفی ۱۵ dB نشانه فشار روی سکتور یا تداخل جدی است.

میان این سه، SINR بیشترین اثر را روی سرعت نهایی می‌گذارد. مودمی که RSRP خوبی دارد اما SINR آن نزدیک صفر است، ناچار می‌شود از مدولاسیون‌های پایین‌تر استفاده کند و همین کار سرعت را پایین می‌کشد. تعریف رسمی این شاخص‌ها در مشخصات فنی 3GPP آمده است، ولی برای کار عملی همین محدوده‌های مرجع کفایت می‌کند. هدف شما در تمام مراحل بعدی یک چیز است: بالا بردن SINR.

جای مودم؛ مؤثرترین کاری که هزینه ندارد

عادتی که در نصب‌های خانگی ایران مرتب دیده می‌شود، قرار دادن مودم TD-LTE دقیقاً در همان نقطه‌ای است که سال‌ها مودم ADSL آنجا بوده؛ کنار پریز تلفن، معمولاً در راهرو، پشت مبل و نزدیک کف اتاق. برای ADSL این انتخاب اهمیتی نداشت چون سیگنال از کابل مسی می‌آمد. برای TD-LTE همین نقطه می‌تواند بدترین گزینه ساختمان باشد.

سیگنال باند ۲۳۰۰ و ۲۶۰۰ مگاهرتز در برابر بتن، آجر و به‌ویژه سطوح فلزی تضعیف شدیدی دارد. اگر ساختمان شما اسکلت فلزی دارد یا پنجره‌ها شیشه دوجداره با پوشش کم‌گسیل هستند، بخش زیادی از سیگنال پیش از رسیدن به مودم از دست می‌رود. بالا بردن مودم تا ارتفاع حدود دو متر، نزدیک کردن آن به پنجره‌ای که رو به دکل دارد و دور نگه داشتنش از یخچال، مایکروویو و کیس کامپیوتر معمولاً بیشتر از هر تنظیم نرم‌افزاری اثر می‌گذارد. جابه‌جایی چندمتری گاهی SINR را چند دسی‌بل بهبود می‌دهد و همان چند دسی‌بل تفاوت میان یک ارتباط کند و یک ارتباط روان است.

پس از هر جابه‌جایی، ده دقیقه صبر کنید. مودم برای انتخاب دوباره سلول و تثبیت پارامترها به زمان نیاز دارد و خواندن عدد بلافاصله پس از جابه‌جایی نتیجه گمراه‌کننده می‌دهد.

قفل کردن باند فرکانسی چه زمانی به افزایش سرعت TD-LTE کمک می‌کند؟

مودم به‌صورت خودکار میان باندهای در دسترس جابه‌جا می‌شود و همیشه انتخابش بهینه نیست. باند ۴۰ در محدوده ۲۳۰۰ مگاهرتز نفوذ بهتری در ساختمان دارد اما پهنای باند کمتری عرضه می‌کند. باند ۴۱ در محدوده ۲۶۰۰ مگاهرتز ظرفیت بیشتری می‌دهد ولی افت آن پشت دیوار بیشتر است.

اگر در طبقات بالا یا نزدیک پنجره هستید و RSRP قابل قبولی دارید، قفل کردن مودم روی باند ۴۱ معمولاً سرعت را بالا می‌برد. اگر در طبقه همکف یا ساختمانی با دیوارهای ضخیم هستید، باند ۴۰ ارتباط پایدارتری می‌دهد حتی اگر عدد سرعت کمتر باشد. این تنظیم در پنل مدیریت مودم و در بخش تنظیمات شبکه در دسترس است، هرچند نام منو در مدل‌های مختلف تفاوت دارد.

قفل کردن باند یک عارضه دارد که کمتر گفته می‌شود: اگر باندی که انتخاب کرده‌اید در موقعیت شما ضعیف شود، مودم دیگر اجازه بازگشت به باند دیگر را ندارد و ارتباط قطع می‌ماند. این تنظیم را وقتی انجام دهید که چند روز فرصت دارید نتیجه را در ساعت‌های مختلف بسنجید، و اگر پایداری کم شد، حالت خودکار را برگردانید.

آنتن خارجی و اشتباهی که نتیجه را برعکس می‌کند

وقتی جابه‌جایی مودم به نتیجه نمی‌رسد، آنتن خارجی گزینه بعدی است. اینجا یک خطای پرتکرار وجود دارد: خرید یک آنتن به‌جای دو آنتن. مودم‌های LTE از فناوری MIMO دو‌کاناله استفاده می‌کنند و برای بهره‌برداری کامل به دو مسیر دریافت مستقل نیاز دارند. وصل کردن یک آنتن به یکی از دو درگاه، مودم را از حالت دوکاناله خارج می‌کند و در بسیاری موارد سرعت را نسبت به آنتن داخلی پایین‌تر می‌آورد.

انتخاب نوع آنتن به فاصله بستگی دارد. آنتن جهت‌دار مانند پنل یا یاگی بهره بالاتری دارد اما باید با دقت به سمت دکل تنظیم شود؛ چند درجه انحراف کل مزیت را از بین می‌برد. آنتن همه‌جهته نصب ساده‌تری دارد و برای فاصله‌های کوتاه مناسب‌تر است. طول کابل را هم دست‌کم نگیرید، چون در فرکانس‌های بالای دو گیگاهرتز افت کابل محسوس است و ده متر کابل نامرغوب می‌تواند تمام بهره آنتن را خنثی کند.

برای تنظیم جهت، مودم را روشن نگه دارید و آنتن را با گام‌های پنج درجه بچرخانید و در هر گام حدود یک دقیقه صبر کنید تا SINR تثبیت شود. بهترین زاویه لزوماً جایی نیست که چشم شما دکل را می‌بیند؛ گاهی بازتاب از ساختمان روبه‌رو عدد بهتری می‌دهد.

وقتی گلوگاه از وای‌فای است، نه از شبکه 4G

بخش قابل توجهی از شکایت‌های مربوط به کندی، به لایه رادیویی مربوط نیست. مودم ممکن است ارتباط پایداری با شبکه داشته باشد اما وای‌فای داخل خانه گلوگاه شده باشد. تفاوت این دو حالت را می‌توان با یک تست ساده تشخیص داد: یک بار با کابل شبکه مستقیم به مودم متصل شوید و تست بگیرید، بار دیگر با وای‌فای. اگر عدد کابلی به‌مراتب بالاتر بود، مشکل از وای‌فای است و تنظیمات باند رادیویی هیچ کمکی نمی‌کند.

باند ۲٫۴ گیگاهرتز در ساختمان‌های متراکم شهری معمولاً شلوغ است و ده‌ها شبکه همسایه روی همان کانال‌ها کار می‌کنند. باند ۵ گیگاهرتز فضای خلوت‌تری دارد و برای دستگاه‌هایی که نزدیک مودم هستند انتخاب بهتری است. اگر مودم شما هر دو باند را پشتیبانی می‌کند، جدا کردن نام شبکه دو باند از هم به شما اجازه می‌دهد هر دستگاه را آگاهانه به باند مناسبش وصل کنید. راهنمای تنظیم کانال و باند وای‌فای مودم جزئیات این کار را پوشش می‌دهد.

تست درست سرعت پیش و پس از هر تغییر

بدون روش تست یکسان، مقایسه بی‌معنی است. برای هر تغییری که اعمال می‌کنید این ترتیب را رعایت کنید:

  1. تمام دستگاه‌های دیگر را از شبکه جدا کنید و دانلودها و به‌روزرسانی‌های پس‌زمینه را متوقف کنید.

  2. رایانه را با کابل شبکه به مودم وصل کنید تا وای‌فای از معادله حذف شود.

  3. عدد SINR و RSRP را پیش از تست از پنل مودم یادداشت کنید.

  4. تست را در سه نوبت با فاصله دو دقیقه بگیرید و میانگین را ملاک قرار دهید.

  5. همین چرخه را در ساعت خلوت و ساعت اوج تکرار کنید تا سهم ازدحام سکتور مشخص شود.

نتیجه یک تست تکی هیچ چیز را ثابت نمی‌کند. آنچه تصمیم‌سازی را ممکن می‌کند، مقایسه دو مجموعه عدد در شرایط یکسان است. صفحه تست سرعت آسیاتک برای این کار مناسب است، چون مسیر آن تا سرور داخل شبکه کوتاه‌تر است و عدد واقعی‌تری از کیفیت خط می‌دهد.

چه زمانی باید بپذیرید مشکل از تنظیمات نیست

اگر پس از جابه‌جایی مودم، آزمودن باندها و حذف گلوگاه وای‌فای عدد SINR شما همچنان زیر پنج دسی‌بل مانده، احتمال زیادی هست که موقعیت شما در لبه پوشش سکتور باشد. در این وضعیت هیچ تنظیمی نتیجه معناداری نمی‌دهد و ادامه دادن آزمون‌وخطا فقط وقت تلف کردن است.

اینجا دو مسیر واقعی باقی می‌ماند. مسیر اول بررسی وضعیت پوشش آدرس شماست؛ فهرست مناطق تحت پوشش TD-LTE آسیاتک نشان می‌دهد آیا موقعیت شما در محدوده اصلی سرویس قرار دارد یا در حاشیه آن. مسیر دوم بررسی گزینه‌های کابلی است. اگر ساختمان شما خط تلفن فعال یا زیرساخت فیبر دارد، سرویس‌های VDSL یا فیبر نوری آسیاتک پایداری بیشتری می‌دهند، چون برخلاف TD-LTE از ازدحام رادیویی و شرایط جوی تأثیر نمی‌پذیرند. شرایط و پوشش و قیمت بسته های آسیاتک td lte هر سرویس روی سایت رسمی آسیاتکین به‌روز می‌شود.

اگر قرار است تنها یک کار از این مقاله انجام دهید، این باشد: مودم را به سه نقطه مختلف خانه ببرید، در هر نقطه ده دقیقه صبر کنید و SINR و سرعت را یادداشت کنید. در بیشتر موارد همین کار بی‌هزینه بیشترین تفاوت را می‌سازد و پس از آن می‌توانید با عدد در دست تصمیم بگیرید که آنتن خارجی یا تغییر سرویس اصلاً ضرورت دارد یا نه.

منابع

  • سایت رسمی آسیاتک — asiatech.ir

  • سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی — cra.ir

  • مشخصات فنی 3GPP در حوزه سنجش پارامترهای LTE — 3gpp.org

  • مستندات فنی سازندگان مودم‌های LTE درباره شاخص‌های RSRP، RSRQ و SINR