مقایسه Claude Code و Codex؛ دو ایجنت کدنویسی

مقایسه Claude Code و Codex؛ دو ایجنت کدنویسی با دو فلسفه‌ی امنیتی متفاوت

اگر روی ویندوز کار می‌کنید و می‌خواهید ایجنت از همان اجرای اول داخل یک محیط ایزوله بماند، Codex مسیر کم‌دردسرتری دارد. اگر روی macOS یا لینوکس هستید و می‌خواهید روی مرز دسترسی کنترل دقیق‌تری داشته باشید، Claude Code انعطاف بیشتری می‌دهد. بقیه‌ی مقایسه Claude Code و Codex بیشتر به عادت کاری شما برمی‌گردد تا به قدرت مدل، چون هر دو ابزار امروز روی نسل جاری مدل‌های شرکت سازنده‌ی خودشان اجرا می‌شوند.

هر دو در یک دسته قرار می‌گیرند: ایجنت کدنویسی، نه دستیار تکمیل کد. تفاوتشان با افزونه‌هایی مثل تکمیل خودکار این است که فایل‌ها را می‌خوانند و تغییر می‌دهند، دستور اجرا می‌کنند، تست را ران می‌کنند و نتیجه را می‌بینند. یعنی به سیستم‌عامل شما دسترسی واقعی دارند، و دقیقاً به همین دلیل مهم‌ترین تفاوت این دو ابزار هم در سطح مدل نیست، در سطح کنترل دسترسی است.

Claude Code و Codex هرکدام روی چه سطوحی اجرا می‌شوند؟

Claude Code محصول Anthropic است و طبق مستندات رسمی آن روی ترمینال، افزونه‌ی VS Code، پلاگین JetBrains، اپلیکیشن دسکتاپ و مرورگر اجرا می‌شود. نصب ترمینالی روی macOS و لینوکس با یک اسکریپت curl انجام می‌شود و روی ویندوز از PowerShell یا WinGet. همه‌ی این سطوح به یک هسته وصل‌اند، بنابراین فایل‌های تنظیمات و سرورهای MCP بین آن‌ها مشترک می‌مانند.

Codex محصول OpenAI است و طبق مستندات خودش با زبان Rust نوشته شده و کد CLI آن متن‌باز است. Codex هم چند سطح دارد: اپلیکیشن دسکتاپ ChatGPT، نسخه‌ی وب، افزونه‌ی IDE، خط فرمان و محیط ابری. دسترسی به آن در اشتراک‌های Plus، Pro، Business، Edu و Enterprise گنجانده شده است.

یک تفاوت کوچک اما عملی: Claude Code برای بیشتر سطوحش به اشتراک Claude یا حساب Anthropic Console نیاز دارد، ولی CLI ترمینال و افزونه‌ی VS Code آن می‌توانند از ارائه‌دهنده‌های دیگر مثل Amazon Bedrock هم استفاده کنند. Codex هم علاوه بر ورود با حساب ChatGPT، ورود با کلید API را می‌پذیرد.

مقایسه Claude Code و Codex در یک جدول

سندباکس و کنترل دسترسی: مهم‌ترین تفاوت این دو ابزار

هر دو ابزار از یک ایده‌ی مشترک شروع کرده‌اند و به دو معماری متفاوت رسیده‌اند. ایده این است که وقتی ایجنت مدام از شما اجازه می‌خواهد، بعد از چند دقیقه دیگر متن هشدارها را نمی‌خوانید و فقط تأیید می‌زنید. راه‌حل هر دو شرکت این بوده که مرزی تعریف کنند که داخل آن، ایجنت بدون پرسیدن کار کند.

Codex این کار را با سندباکس سیستم‌عامل انجام می‌دهد و آن را پیش‌فرض روشن نگه می‌دارد. مستندات آن سه حالت را توضیح می‌دهد: read-only که فقط اجازه‌ی خواندن می‌دهد، workspace-write که حالت پیش‌فرض کار محلی است و اجازه‌ی ویرایش داخل پوشه‌ی کاری را می‌دهد، و danger-full-access که مرز را کاملاً برمی‌دارد. جدا از این، سیاست تأیید هم سه حالت دارد: untrusted، on-request و never. نکته اینجاست که این محدودیت فقط شامل ابزارهای داخلی نمی‌شود؛ هر دستوری که ایجنت اجرا کند، از git تا نصب پکیج، همان مرز را به ارث می‌برد.

Claude Code همین سندباکس را دارد، اما آن را به‌عنوان یک لایه‌ی جدا و اختیاری عرضه می‌کند و لایه‌ی دومی هم رویش گذاشته است. حالت auto یک مدل جداگانه را مأمور می‌کند که پیش از اجرای هر اکشن آن را بررسی کند و هر چیزی را که فراتر از درخواست شما برود یا به زیرساخت ناشناس دست بزند مسدود کند. این مدل بازبین به‌صورت پیش‌فرض روی Claude Sonnet 5 اجرا می‌شود. یعنی اینجا چیزی که جای پرسش از کاربر را می‌گیرد، یک قضاوت مدل است، نه یک مرز فنی.

هر دو رویکرد نقطه‌ضعف خودشان را دارند. مدل بازبین می‌تواند اشتباه کند، و مستندات Claude Code خودش صریح می‌گوید که این حالت میزان پرسش‌ها را کم می‌کند ولی تضمین امنیتی نیست. در مقابل، سندباکس فقط چیزی را محدود می‌کند که از پیش برایش قانون نوشته باشید؛ یک دامنه‌ی مجاز بیش از حد باز، مسیر خروج داده را باز نگه می‌دارد.

جالب اینکه پیاده‌سازی فنی هر دو تقریباً یکسان است: روی macOS از فریم‌ورک Seatbelt و روی لینوکس و WSL2 از bubblewrap استفاده می‌کنند. تفاوت مهم روی ویندوز است. Codex روی PowerShell از سندباکس نیتیو ویندوز استفاده می‌کند، ولی سندباکس Claude Code روی ویندوز نیتیو کار نمی‌کند و باید Claude Code را داخل WSL2 اجرا کنید.

تصور غلط رایج: سندباکس همان حالت دسترسی نیست

این دو مفهوم مدام با هم اشتباه گرفته می‌شوند، و مستندات Claude Code هم لازم دیده صریحاً بنویسد که /sandbox یک حالت دسترسی نیست.

تفاوت را می‌شود این‌طور دید: حالت دسترسی تصمیم می‌گیرد که آیا یک دستور اصلاً اجرا شود یا نه، و این تصمیم پیش از اجرا گرفته می‌شود، بر اساس متن دستور. سندباکس تصمیم می‌گیرد که آن دستور، وقتی در حال اجراست، به چه چیزهایی دسترسی دارد، و این را سیستم‌عامل روی پروسه اعمال می‌کند.

نتیجه‌ی عملی‌اش مهم است. مرز سندباکس حتی اگر مدل چیزی را اجرا کند که اسمش با کارش نمی‌خواند، سر جایش می‌ماند. اجازه‌ی دسترسی این خاصیت را ندارد، چون فقط رشته‌ی دستور را دیده است. برای همین این دو لایه جایگزین هم نیستند و در پیکربندی‌های جدی‌تر معمولاً کنار هم استفاده می‌شوند.

مدل‌ها و سطح تفکر

Codex در حال حاضر سه مدل توصیه‌شده دارد که صفحه‌ی مدل‌های آن توضیحشان می‌دهد: gpt-5.6-sol برای کارهای پیچیده و باز، gpt-5.6-terra به‌عنوان گزینه‌ی روزمره، و gpt-5.6-luna برای کارهای تکرارشونده و مشخص. سطح تفکر هم شش پله دارد، از Low تا Ultra، و پله‌ی آخر کار را بین چند ساب‌ایجنت تقسیم می‌کند.

یک نکته که اگر پیکربندی قدیمی دارید به کارتان می‌آید: طبق همان صفحه، مدل‌های gpt-5.4 و gpt-5.4-mini در تاریخ ۳۱ اوت ۲۰۲۶ از Codex بازنشسته می‌شوند و باید در تنظیمات ذخیره‌شده، ایجنت‌های سفارشی و تسک‌های زمان‌بندی‌شده جایگزین شوند. این بازنشستگی شامل حالتی که با کلید API خودتان وارد می‌شوید نیست.

Claude Code هم پارامتر مشابهی به نام effort دارد که طبق مستندات مدل‌های Anthropic روی Claude Opus 5 و Claude Sonnet 5 در Claude Code به‌طور پیش‌فرض روی high تنظیم شده است.

توصیه‌ی هر دو شرکت درباره‌ی این تنظیمات یکی است و منطقی هم هست: از کمترین سطح شروع کنید و فقط وقتی بالا ببرید که خروجی کم آورد. سطح بالاتر یعنی زمان بیشتر و توکن بیشتر، و روی کارهای ساده تفاوت محسوسی نمی‌سازد.

فایل دستورالعمل پروژه و خودکارسازی

هر دو ابزار یک فایل markdown در ریشه‌ی پروژه می‌خوانند تا قواعد تیم شما را بدانند: Claude Code فایل CLAUDE.md را می‌خواند و Codex فایل AGENTS.md را. کارکرد یکسان است و محتوایش هم معمولاً یک چیز: استاندارد کدنویسی، تصمیم‌های معماری، کتابخانه‌های ترجیحی و دستورهای build و test.

برای اجرای خودکار در CI هم هر دو راه دارند. Claude Code با claude -p کار می‌کند و ورودی را از pipe می‌پذیرد، که یعنی می‌توانید خروجی لاگ را مستقیم داخلش بریزید. Codex معادل آن را با codex exec دارد. هر دو GitHub Action رسمی و SDK دارند.

کدام یک را انتخاب کنید؟

انتخاب بین این دو کمتر به بنچمارک ربط دارد و بیشتر به این چند سؤال:

1. سیستم‌عامل شما ویندوز است و نمی‌خواهید سراغ WSL2 بروید؟ Codex.

2. می‌خواهید یک تسک طولانی را شروع کنید و از دستگاه دیگری ادامه بدهید؟ هر دو ابزار جلسه‌ی راه دور و نسخه‌ی موبایل دارند، پس این تنها معیار تصمیم نیست.

3. سیاست امنیتی سازمانتان می‌گوید مرز باید فنی و قابل ممیزی باشد، نه مبتنی بر قضاوت یک مدل؟ سندباکس پیش‌فرض Codex به این نیاز نزدیک‌تر است.

4. اشتراک کدام سرویس را از قبل دارید؟ چون هر دو داخل اشتراک‌های موجود گنجانده شده‌اند، هزینه‌ی امتحان‌کردن هر دو معمولاً صفر است.

بهترین کار این است که یک تسک واقعی و متوسط از پروژه‌ی خودتان را به هر دو بدهید و خروجی را مقایسه کنید. تسک‌های نمایشی چیز زیادی نشان نمی‌دهند.

نکته‌ی دسترسی از ایران

هر دو شرکت فهرست رسمی کشورهای تحت پوشش خود را منتشر می‌کنند: فهرست Anthropic و فهرست OpenAI. ایران در این فهرست‌ها نیست. پیش از هر برنامه‌ریزی، وضعیت را از همین دو صفحه بررسی کنید، چون تغییرات این فهرست‌ها فقط در همان‌جا اعلام می‌شود.

پرسش‌های پرتکرار

Claude Code و Codex رایگان‌اند؟ نه به‌صورت مستقل. Codex در اشتراک‌های ChatGPT از Plus به بالا گنجانده شده و Claude Code به اشتراک Claude یا حساب Anthropic Console نیاز دارد. هر دو ورود با کلید API را هم می‌پذیرند که در آن حالت بر اساس مصرف توکن حساب می‌شود.

Codex روی ویندوز کار می‌کند؟ بله، و سندباکسش هم روی PowerShell به‌صورت نیتیو کار می‌کند. برای محیط لینوکسی می‌توانید WSL2 را انتخاب کنید.

Claude Code روی ویندوز چطور؟ خود ابزار نصب می‌شود، ولی سندباکس Bash آن روی ویندوز نیتیو پشتیبانی نمی‌شود. اگر این لایه برایتان مهم است، باید داخل WSL2 اجرایش کنید.

برای استفاده باید حتماً ترمینال بلد باشم؟ نه لزوماً. هر دو نسخه‌ی دسکتاپ، افزونه‌ی IDE و نسخه‌ی وب دارند. ولی بخش زیادی از قدرت این ابزارها در همان خط فرمان و قابلیت اسکریپت‌نویسی روی آن‌هاست.

می‌شود هر دو را کنار هم استفاده کرد؟ بله، و روی یک پروژه هم تداخلی ندارند چون فایل دستورالعملشان اسم متفاوتی دارد.

قبل از شروع، به اتصالتان فکر کنید

این ابزارها برخلاف ظاهرشان اپلیکیشن محلی نیستند. هر پاسخ از سرور می‌آید و یک جلسه‌ی طولانی ایجنت یعنی یک اتصال پایدار برای چند ده دقیقه. قطع‌شدن وسط کار، معمولاً یعنی از دست دادن ادامه‌ی همان تسک. اگر روی کارهای طولانی حساب می‌کنید، پایداری خط بیشتر از سرعت اسمی آن به کارتان می‌آید.

برای خرید هر دو اکانت Claude و ChatGPT می توانید به وبسایت ما سر بزنید.